STERILIZIMI

Çka është? 

Sterilizimi është metodë e përhershme kontracepcioni. Kjo do të thotë që nuk është e kthyeshme. Ka disa lloje procedurash sterilizimi për meshkuj dhe femra. Sterilizimi i meshkujve quhet vazektomi. Sterilizimi i femrave quhet ligaturë ose lidhje e tubave.

Si bëhet vazektomia

Vazektomia është një operacion i thjeshtë. Gjatë operimit mjeku i bllokon tubat që bartin spermën nga testiset deri në penis. Pas bllokimit të tubave, sperma nuk mund të kaloj në penis apo të arrij vezët e femrës. Në këtë mënyrë mund të keni marrëdhënie seksuale pa u brengosur se gruaja/partnerja juaj mund të mbetet shtatzënë. Ju mund të shkoni në shtëpi të njëjtën ditë pas vazektomisë.

Si bëhet ligatura

Lidhja e tubave është operacion i vogël që kryhet në klinikë apo spital. Gjatë operacionit mjeku bllokon tubat fallopiane (tubat që bartin vezën e femrës në mitër). Pas bllokimit të tubave, veza dhe sperma nuk mund të takohen. Kjo do të thotë se femra mund të ketë marrëdhënie seksuale pa u brengosur se do mbetet shtatzënë.

Aplikimi i sterilizimit

Meshkujt dhe femrat bëjnë sterilizimin për këto arsye:

-         Për ato te të cilat shtatzënësia është e rrezikshme për shëndetin e tyre apo të foshnjes

-         Ata që nuk duan të kenë fëmijë fare

-         Kanë plotësuar numrin e femijëve dhe nuk duan më të kenë fëmijë

-         Ata që duan të kenë marrëdhënie seksuale pa frikën nga shtatzënësia

Vazektomia

Vazektomia është operacion i thjeshtë që zgjat rreth 30 minuta. Çka duhet të pritet nga ajo:

-         Anestetiku injektohet në lëkurën e skrotumit (qeses së testiseve)

-         Mjeku do të bëj hapje në lëkurën e skrotumit dhe i bllokon tubat

-         Mund të shkoni të njëjtën ditë në shtëpi

Pas vazektomisë  

Është normale nëse ndjeni pak djegije, ënjtje për disa ditë pas vazektomisë. Ju mund të ndihmoni veten për t’u shëruar më shpejtë nëse përcjellni këto këshilla:

-         Pushoni për disa ditë – mos ngrit pesha të rënda për të paktën 24 orë pas vazektomisë

-         Vendos akull gjatë 24 orëve të para në skrotum kohë pas kohe. Kjo do të ndihmojë për të zvogëluar ënjtjen dhe dhimbjen.

-         Duhet të prisni dhe të mos keni marrëdhënie seksuale derisa të shërohet lëkura

Vërejtje: Vazektomia nuk është efektive menjëherë. Nevojiten rreth 12 javë që sperma të pastrohet nga tubat. Për të qenë të sigurt se nuk keni më spermatozoid në spermën tuaj mund të bëni testin. Përdorni ndonjë metodë tjetër kontracepcioni derisa testi të tregojë zero spermatozoide.

Lidhja e tubave

Lidhja e tubave zgjatë rreth 30 minuta. Nuk largohet asnjë organ dhe nuk ka të bëj asgjë me heqjen e mitrës. Disa nga gjërat që duhet të keni parasysh:

-         Mund të bëni lidhjen e tubave menjëherë pas lindjes apo në çfarëdo kohe gjatë ciklit menstrual

-         Mjeku juaj do u jep anestetik të përgjithshëm, kështu do jeni në gjumë gjatë gjithë procedurës. Ka edhe opcione që ipen anestetik lokal, kështu, jeni të zgjuar, por nuk ndjeni asgjë

-         Mjeku do bëj një prerje të vogël në bark dhe pastaj i lidh tubat

-         Ju mund të shkoni në shtëpi të njëjtën ditë pas procedurës

Pas lidhjes së tubave

Është normale të ndjeni pak dhimbje apo djegie në bark pas lidhjes së tubave. Shumica e femrave ndjehen mirë brenda një jave kur ndjekin këto udhëzime:

      -  Pushojnë për disa ditë

      -  I shmangen punës së rëndë fizike për të paktën një javë

      -  Presin dhe nuk kanë marrëdhënie seksuale derisa të ndjehen mirë

Vërejtje: Lidhja e tubave është efektive menjëherë.

Përparësitë e sterilizimit

-         E sigurt, efektive dhe e përhershme

-         Opcion i mirë për femrat dhe meshkujt që nuk dëshirojnë të kenë më fëmijë

-         Nuk ndërpren marrëdhëniet seksuale

-         Nuk ndryshon kënaqësinë seksuale

Disa mangësi:

Çka duhet të dini

-         Sterilizimi është i përhershëm/pakthyeshëm. Duhet të jeni të sigurt që nuk doni më fëmijë parase të vendosni.

-         Të rinjtë që bëjnë sterilizimin pendohen shpesh – nëse jeni nën 30 vjeç, duhet të jeni abosolutisht të sigurt kur të merrni vendimin.

-         Disa meshkuj dhe femra frikësohen nga operacionet pavarësisht sa të vogla janë

-         Sterilizimi nuk mbron nga sëmundjet me bartje seksuale. Nëse mendoni se u duhet mbrojtje, përdorni kondoma.

Rreziqet: Çka duhet të dini

Vazektomia edhe lidhja e tubave janë operacione shumë të sigurta. Megjithatë, çdo operacion i ka rreziqet e veta. Rreziqet nga sterilizimi janë shumë të rralla, por është me rëndësi të dihet:

-         Për femrat, ekziston një rrezik i komplikimeve nga anestezioni i plotë që përdoret për lidhjen e tubave

-         Për femrat, nëse lidhja e tubave nuk funksionon dhe femra ka mbetur shtatzënë, sipas të gjitha gjasave ajo shtatzënësi do të jetë ektopike (jashtë mitrës)

-         Për femrat dhe meshkujt, ka shumë pak gjasa që të infekektohen pas operacionit

Efektiviteti

Vazektomia është 99% efektive në parandalimin e shtatzënësisë. Kjo do të thotë se nga 100 meshkuj, vetëm një prej tyre mund të lë gruan/partneren shtatzënë. Lidhja e tubave është më pak efektive se sa vazektomia, rreth 98%. Kjo do të thotë, nga 100 femra, vetëm 2 prej tyre mund të mbesin shtatzënë në një periudhë 10 vjeçare.

FAKT: Sterilizimi është metodë e përhershme e parandalimit të shtatzënësisë. Mos merr vendime të shpejta!

Vazektomi apo lidhje të tubave

Një nga përparësitë e sterizlimit është se femra dhe mashkulli mund të zgjedhin. Ndonjëherë çiftet kanë telashe të vendosin se cili prej tyre duhet të bëj procedurën, femra apo mashkulli. Informatat më poshtë do ju ndihmojnë të krahasoni vazektominë dhe lidhjen e tubave:

-         Vazektomia bëhet në mënyrë ambulantore, ndërsa lidhja e tubave bëhet vetëm në spitale

-         Vazektomia bëhet me anestezion lokal, ndërsa lidhja e tubave bëhet me anestezion të plotë. Opcion tjetër mund të jetë anestezioni lokal.

-         Shërimi nga vazektomia zgjatë rreth 48 orë, ndërsa shërimi nga lidhja e tubave më shumë se një javë

-         Shkalla e dështimit nga vazektomia është rreth 1%, ndërsa nga lidhja e tubave është rreth 2%.

Pyetjet më të shpeshta

A do kem dhimbje gjatë operacionit?

Meshkujt mund të ndjejnë parehati gjatë injektimit të anestezionit në sktorum (qese). Gjatë lidhjes së tubave femrat janë në anestezion të plotë, ato nuk ndjejnë kurrfarë dhimbje.

A do ndryshojë sterilizimi hormonet?

Jo! Sterilizimi nuk ndryshon hormonet as mashkullore as femërore- hormonet gjinore. Meshkujt do të vazhdojnë të kenë ereksione dhe ejakulime. Femrat do të vazhdojnë të kenë ciklet menstruale sikur më parë.

A do ndryshojë sterilizimi dëshirën për marrëdhënie seksuale?

Sterilizimi nuk do ndryshojë epshin seksual. Edhe meshkujt edhe femrat do mund të funksionojnë seksualisht pas sterilizimit. Shumë njerëz thonë se kënaqen edhe më shumë sepse nuk kanë kurrfarë brenge në lidhje me shtatzënësinë.

Çka nëse ndërroj mendjen pas disa viteve? A është e kthyeshme? 

Të dyja, vazektomia dhe lidhja e tubave janë të përhershme/pakthyeshme. Kthimi në gjendjen e mëparshme është i mundur për të dyja metodat, por kjo është shumë e shtrenjtë dhe me suskes shumë të vogël. Nëse mendoni se do të pendoheni më vonëdhe nuk jeni të sigurt nëse doni fëmijë në të ardhmen mos e bëj sterilizimin tani.