PILULAT

Çka janë? 

Pilulat/tabletat janë të përbërë nga hormonet të cilat gjenden normalisht në trupin e njeriut dhe përdoren për të parandaluar shtatzënësinë e padëshiruar.

Si të filloni me përdorimin e pilulave

Ju mund ti bashkëngjiteni miliona femrave të tjera që me sukses i përdorin pilulat. Përcjelli udhëzimet e mëposhtme hap pas hapi që të keni një fillim pa brenga të përdorimit të pilulave:

- Shumica e femrave fillojnë përdrorimin e pilulave javën e parë të menstruacioneve, përveç atyre që kanë menstruacionet e parregullta. Mjeku apo infermierja juaj do të tregoj kur është koha më e mirë për të filluar me përdorimin e pilulave bazuar në ciklin tuaj.

- Merr një pilulë çdo ditë brenda një orari të caktuar

- Merr pilulën me rregull çdo ditë edhe nëse keni gjakderdhje të vogla mes menstruacioneve

- Kur të përfundoni një paketim të pilulave, fillo me paketimin tjetër. Për shembull, nëse e perfundoni një paketim të shtunën, fillo me paketimin tjetër të dielën.

- Shtatë ditët e para pasi të keni filluar të përdorni pilulat nuk jeni të mbrojtura nga shtatzënësia. Për këtë duhet të përdorni edhe një metodë shtesë, p.sh. kondomat, pastaj pas 7 ditësh jeni të mbrojtura vetëm me pilula.

Çka të presim, efektet më të shpeshta anësore: 

Ju mund të keni efekte anësore të shkaktuara nga marrja e pilulave. Zakonisht këto efekte anësore do të zvogëlohen apo të mos paraqiten dy muaj pas fillimit të marrjes së pilulave

Efektet më të shpeshta anësore janë:

-         Gjakderdhja mes menstruacioneve

-         Zbutja e gjinjëve

-         Kokëdhimbjet

-         Ndjenja e fryerjes

-         Nauzea (shumë rrallë, vjelljet)

-         Humbje apo fitim peshe

-         Ndryshim të disponimit

Nëse ndjeheni se këto efekte anësore po bëhen problem për juve, mos ndalo të marrësh pilulat para se të kontaktoni me mjekun apo infermieren tuaj. Ndërrimi i llojit të pilulave ndihmon që këto efekte të zvogëlohen. Ka mjaft lloje te pilulave dhe mjeku apo infermierja juaj do të ndihmoj të zgjedhni atë më të mirën për ju.

Nëse harroni të merrni pilulën...

Ndodh që mund të harroni të merrni ndonjë pilulë. Tabela në vijim do t’u tregoj se si të veproni pasi të keni harruar. Kjo gjendje shpesh mund t’iu hamend se çka të bëni. Nëse jeni të pasigurta se çka duhet të bëni kontaktoni mjekun apo infermieren tuaj.

Duhet të bësh këto 3 gjëra:

-         Merr pilulën menjëherë pasi të kujtohet

-         Merr pilulën tjetër të nesërmen sipas rregullit

-         Vazhdo të marrësh nga një pilulë si zakonisht

Duhet të bësh këto 4 gjëra:

-         Merr 2 pilula menjëherë pasi të kujtohet

-         Merr 2 pilula të nesërmen sipas rregullit

-         Pastaj, fillo të përdorësh nga 1 pilulë si zakonisht

-         Këshillë: përdor edhe një metodë tjetër për 7 ditë, kondoma për shembull

Duhet të bëni këto 3 gjëra:

-         Kontaktoni institucionin shëndetësor sa më parë, iu nevojitet kontracepcioni emergjent

-         Përderisa e kontaktoni  mjekun apo infermieren , vazhdoni të merrni nga 1 pilulë në ditë dhe përdorni edhe një metodë shtesë, kondomë për shembull

-         Nëse afroheni javës së katërt të përdorimit të pilulave hedhi ato të mbetura dhe filloni një paketim të ri.

Nëse keni harruar të merrni pilulat duhet të dini se mund të keni gjakderdhje mes menstruacioneve.

Kontracepcioni Emergjent: Mos harroni për kontracepcionin emergjent. Nëse keni harruar të merrni pilula për 2 ditë me radhë dhe keni pasur marrëdhënie seksuale të pambrojtura KE mund të ndihmojë të parandaloni shtatzënësinë eventuale .

Përparësitë e përdorimit të pilulave

Femrat zgjedhin të përdorin pilulat sepse janë të sigurta, lehtë për t’u përdorur dhe efektive. A e dini se pilulat poashtu u kanë ndihmuar shumë femrave:

-  Të kenë mesntruacione të rregullta

-  Të kenë menstruacione më të lehta, me më pak dhimbje

-  Të kenë kocka më të forta

-  Të tejkalojnë problemet me menstruacione të cilat mund të vijnë gjatë disa ngjarjeve me rëndësi (muaji i mjaltit, provimet etj.)

-  Përmirësojnë gjendjen e akneve (puçrrave)

FAKT: Hulumtimet tregojnë se pilulat mbrojnë nga: kanceri i vezoreve dhe mitrës, cistave në vezore, dhe kokrrave (noduseve) jo kancerogjene të gjirit.

Disa mangësi: Çka duhet të dini

Zakonisht pilulat janë zgjedhje e mirë për shumicën e femrave, por mund të mos jetë zgjedhje e mirë për disa. Në vijim mund të lexoni pse pilulat nuk janë të përshtatshme për të gjitha femrat

-  Duhet të mbani mend që ato të përdorni çdo ditë

-  Pilulat nuk ju mbrojnë nga HIV-i apo sëmundjet tjera me bartje seksuale. Nëse mendoni se ju duhet mbrojtje nga këto sëmundje duhet të përdorni edhe kondom së bashku me pilulat

-  Disa femra nuk guxojnë të përdorin estrogjene (hormon që gjendet në disa lloje pilulash)

Çka të bëni nëse ju paraqiten probleme

Pilulat janë nga metodat më të sigurta për të parandaluar shtatzënësinë. Probleme serioze mund të ndodhin rrallë. Problemi kryesorë është mpiksja e gjakut. Zakonisht problemet serioze paraqiten pas “Shenjave të rrezikut”. Mëso këto shenja dhe kontakto mjekun apo infermieren, institucionin shëndetësor apo emergjencën nëse keni një nga këto shenja në vijim:

-  Dhimbje të madhe në bark

-  Dhimbje të madhe në krahëror apo zënie fryme

-  Dhimbje e madhe, skuqje apo ënjtje e këmbëve

- Kokëdhimbje të mëdha

- Probleme me sy, të pamur të turbullt, xixëllima para syve apo shenja të verbimit.

Efektiviteti

Nëse 100 femra marrin pilulat me rregull çdo ditë gjatë një viti, vetëm një nga ato mund të mbetet shtatzënë. Pilulat janë një nga metodat më efektive nëse merren në mënyrë korrekte.

MBAJ MEND: marrja e pilulave me rregull do të thotë marrja e tyre çdo ditë në të njëjtën kohë (brenda 2-4 orësh).

Pilulat dhe shtatzënësia

Nëse dëshironi të mbeteni shtatzënë, përfundo së pari pakon që e keni filluar dhe pastaj ndalo përdorimin e pilulave. Përdor ndonjë metodë tjetër kontracepcioni (kondoma për shembull), edhe për 2 muaj. Gjatë kësaj kohe fillo të përdorësh vitamina me acid folik (vitaminat para shtatzënësisë). Kjo është një nga gjërat më të mira që mund të bësh për fëmiun tuaj të ardhshëm.

Pyetjet më të shpeshta.

Pse duhet ta marr pilulën çdo ditë në të njëjtën kohë (brenda 2-4 orësh)?

Kur merrni pilulat çdo ditë rreth të njëjtës kohë ju i mbani hormonet e pilulave në nivelin më të mirë për të ndaluar shtatzënësinë.

Në këtë mënyrë poashtu ju parandaloni gjakderdhjet mes menstruacioneve. Prandaj është e rëndësishme që pilulat të mirren çdo ditë në të njëjtën kohë.

Çka nëse nuk më vie një menstruacion (periodë)?

Nëse keni harruar të merrni një apo më shumë pilula kontaktoni mjekun apo infermieren për të bërë një test të shtatzënësisë dhe vazhdo të marrësh pilulat.

Nëse nuk ke menstruacione për dy muaj (dy perioda), vizitoni mjekun.

Nëse marr antibiotik, çfarë ndikimi do të kënë ata së bashku me pilulat?

Shumica e profesionistëve shëndetësorë rekomandojnë që gjatë kohës së marrjes së antibiotikëve, duhet të përdoret edhe një metodë shtesë kontraceptive, psh. kondomat. Nëse nuk të vie një periodë/menstruacion, vizitoni mjekun.

A duhet të ndaloj marrjen e pilulave nëse ndahem nga partneri im apo ndaloj të kem marrëdhënie seksuale?

Ndalimi dhe fillimi i marrjes së pilulave mund të shtojë efektin e veprimeve anësore (p.sh. gjakderdhjeve menstruale) dhe zbutjen e gjinjëve. Për këtë arsye profesionistët shëndetësorë rekomandojnë që të vazhdoni të merrni pilulat edhe më tutje. Poashtu duhet të mbani mend përfitimet tjera të pilulave, përmirësimi i gjendjes me akne dhe menstruacione me më pak dhimbje.

A shkaktojnë pilulat kancer?

Studimet e fundit në botë kanë treguar se 2 në 1000 femra që nuk përdorin pilula do të fitojnë kancer të gjirit para se të mbushin 35 vjet. Në grup të ngjashëm të femrave që përdorin pilula 3 femra nga 1000 do të fitojnë kancer të gjirit. Nuk dihet me saktësi nëse pilula shkakton kancerin, por hulumtimet thonë se pilula mund të “nxjerr jashtë” më herët kancerin i cili ka ekzistuar më parë. Ky fakt duhet balancuar me lajmin e mirë rreth kancerit të mitrës dhe ovareve për përdorueset e pilulave. Ato që përdorin pilula kanë gjasa përgjysmë më pak të fitojnë kancerin e mitrës dhe ovareve se sa ato që nuk përdorin pilula.

Në një kohë ka ekzistuar një mendim se femrat që përdorin pilula janë në rrezik më të madh të zhvillimit të kancerit të qafës së mitrës. Kjo është treguar e pavërtetë. Sepse kanceri i mitrës është i lidhur më një sëmundje që bartet seksualisht e quajtur condyloma (lythat gjenilate), pra femrat që përdorin pilula dhe kondoma janë në rrezik të njëjtë sikur ato që përdorin vetëm kondoma.

Të gjitha barnat kanë pak rrezik, por rreziku nga marrja e pilulave për shumicën absolute të femrave është më i vogël se sa rreziku nga shtatzënësia e padëshiruar.

A mund të marr pilula nëse jam ende në adoleshencë?

Dikur është menduar se estrogjenet që ndodhen në pilula pengojnë rritjen dhe zhvillimin e femrave. Tash dihet se kjo nuk është e vertetë. Gjasat për të mbetur shtatzënë për një adoleshente janë shumë të mëdha nëse nuk marrin diçka kundër shtatzënësisë. Pra, për adoleshentet, më mirë është të mirret diçka kundër shtatzënësisë së padëshiruar se sa të mbesin shtatzënë.

A mund të marrin pilula femrat më të vjetra se 35 vjeç?

PO !. Nuk ka asnjë arsye që femrat nuk mund të marrin pilula deri në menopauzë/klimaks - përderisa ATO NUK KONSUMOJNË DUHAN apo kanë ndonjë faktorë tjetër rreziku. Përdorueset e pilulave që konsumojnë duhan janë në rrezik më të madh për sulm në zemër dhe probleme të tjera të zemrës.

A shkaktojnë pilulat sterilitet?

JO !. Nuk ka asnjë lidhje mes përdorimit të pilulave dhe sterilitetit. Shumë femra kur harrojnë të përdorin pilulat mbesin shtatzënë. Nëse keni pasur probleme steriliteti para se të keni filluar të përdorni pilulat, të njëjtat do i keni edhe pas përdorimit të tyre. Mosha është e lidhur me sterilitetin.  Steriliteti rritet sipas moshës, posaçërisht pas moshës 35 vjeçare.

A shtojnë pilulat peshën trupore?

Ju mund të fitoni peshë deri në 1,5 kg kur të filloni përdorimin për herë të parë të ndonjë lloji të pilulave. Kjo gjendje kalon pas 2-3 muajsh. Pilulat nuk kanë kalori, kaloritë shtojnë peshën. Disa femrave mund t’u shtohet oreksi për ushqim gjatë përdorimit të pilulave. Rritja e konsumimit të ushqimit është ajo që shton peshën, jo pilula. Kjo mund të korrigjohet lehtë duke ndërruar llojin e pilulave.

A mund të filloj të përdor pilula menjëherë dhe cili është efektiviteti i tyre?

Pilulat nuk janë efektive nëse nuk mirren sipas një rregulli të caktuar. Marrja e pilulave pas aktit seksual nuk të mbron nga shtatzënësia, vëtëm nëse përdoren si kontraceptiv emergjent. Nëse ndalon përdorimin e pilulave në mes të ciklit menstrual, e humbni mbrojten nga shtatzënësia për muajin në vijim. Ju duhet të përdorni pilula çdo ditë gjatë ciklit tuaj. Pilula duhet të mirret çdo ditë në një kohë të caktuar p.sh. çdo ditë në ora 10-11. Nëse harroni të merrni një pilulë, atëherë të nesërmen duhet të merren 2, dhe mundësisht të përdoret edhe një metodë shtesë kontracepcioni, nëse harroni të merrni dy pilula rresht, atëherë, duhet të dyfishoni në dy ditët në vijim dhe patjetër të përdorni ndonjë metodë shtesë kontracepcioni.

.............................................................................................

>> Për të shkarkuar në PDF format shko në:

      http://www.shendetiriprodhues.org/broshurat/Pilulat.pdf