HYRJE

Rishqyrtimi kolegial është metodë e implementimit të përmirësimti të kualitetit. Më së miri i përshkruar si “Pasqyrim i vazhdueshëm, sistematik dhe kritik mbi sjelljen e vetanake dhe të tjerëve, të  një numri kolegësh, të një dicipline, me synim të arritjes së përparimit të vazhdueshëm në cilësinë e kujdesit për pacientin”.

Rishqyrtimi kolegial është një proces i vazhdueshëm i cili përfshinë definimin e kritereve, vlerësimin e punës dhe implementimin e ndryshimeve.  Ai përqëndrohet në ndryshime dhe kryesisht përdor metoda të ardhëshme (mundëshme).  Ekziston theksi i madh në përkrahjen e kolegëve.

Rishqyrtimi kolegial në këtë kontekst do të përfshinte “Ekipin”.  Sir Donald Irvine definon kolegun si person i cili është i barabartë në çfarëdo respekti të deklaruar (Irvine 1991).  Rishqyrtimi kolegial, andaj, do të përfshinte të gjithë zyrëtarët mjekësor në qendër, por gjithashtu edhe kolegët tjerë si: punëtorët e kujdesit shëndetësor.  Në fakt do të ishte “Shqyrtim Ekipi”.

Sigurimi i kualitetit mund të kryhet ekstern, apo intern nga vetë profesioni.  Profesioni mjekësor në Britani të Madhe mburret me rolin e vetë-rregullimit të tij, që shtrihet prej Grupeve Këshilltare për Audit Mjekësor, akreditimi dhe riakreditimi i trajnuesve, e deri te roli regullatorë i GMC*.  Me themelimin e Këshillit për Sjellje Profesionale të GMC-it, janë vendosur procedurat vlerësuese për shumicën e specializimeve.

Rishqyrtimi kolegial, gjithashtu, mund të jetë edukativ. Vlerësimi, informatat kthyese dhe përkrahja nga kolegët e respektuar në një ambient të sigurtë, do të ofrojë shtytje të fuqishme për ndryshime, duke nxjerrë përparim të vërtetë dhe të qëndrueshëm në punë.  Ekziston nevoja për të inkurajuar dhe të mundësohet pasqyrimi i rregullt kritik mbi punën për të lejuar zhvillimin profesional dhe kështu të përparohet kujdesi për pacientin.

MËSIMI PËRMES RISHQYRTIMIT KOLEGIAL

Sigurimi i cilësisë mund të kryhet si ekstern (nga krijuesit e politikave, siguruesit, pacientët apo bordet e jashtme) apo intern, nga vetë profesionistët.  Mund të synohet drejtë zgjedhjes dhe kontrollit (për shembull, riliçencimi, akreditimi dhe buxhetimi).  Gjithashtu mund të jetë edukativ, i përqëndruar në procesin e mësimit dhe përparimit të mjekut familjar dhe praktikave të tyre.  Këtu rishqyrtimi kolegial shiqohet, së pari, si aktivitet sistematik i përmirësimit të cilësisë për mjekët familjar dhe ofruesit tjerë të kujdesit në mjekësinë familjare - një metodë për të mësuar dhe ndryshuar.  Dallon nga edukimi i vazhdueshëm klasik për nga shfrytëzimi i kritereve specifike për cilësi të mirë të kujdesit, në mbledhjen e të dhënave mbi punën individuale dhe të qendrës dhe në zhvillimin dhe implementimin e një plani për ndryshime në praktikë.  Ky lloj i edukimit është vegël e rëndësishme mësimi për profesionistët mjekësor.  Mendimet e shumë mjekëve dhe rezultatet e shumë studimeve tregojnë se një vlerësim, të dhënat kthyese dhe përkrahja e veçantë përmes kolegëve të respektuar në një ambient të sigurtë, do të ofrojë një stimulim shumë të fuqishëm për ndryshime.  Në shumë vende përvoja pozitive janë arritur përmes grupeve të rishqyrtimit kolegial të mjekëve familjar, në trajnimin profesional si dhe me praktikën e mjekëve familjar.  Këto përvoja treguan se:

• ·         Vendosja e rishqyrtimit kolegial nëpër qendra dhe grupe të vogla të mjekëve është e mundur.

• ·         Mund të jetë një aktivitet shumë motivues për profesionistët shëndetësor në kujdesin primar; mund t’u ndihmojë mjekëve të shpërthejnë izolimin në të cilin ata shpesh duhet të veprojnë; kjo përmirëson përfshirjen e përbashkët dhe përkushtimin e ofruesve të kujdesit shëndetësor në punën e njëri-tjetrit.

• ·         Është vërtetuar se është një nga metodat e pëlqyera të edukimit për mjekët e studentë në punë.

• ·         Mund të nxjerrë në sipërfaqe ndryshime vërtetë të qëndrueshme në performancën e qendrave.

Tani është një vetëdije në rritje se edukimi i vazhdueshëm mjekësor klasik nuk mund të zgjidhë problemet ekzistuese në kujdesin shëndetësor.  Puna e ofruesve të kujdesit shëndetësor, pas diplomimit, shumë shpejtë bëhet rutinë dhe nuk ndryshon nëse nuk ekziston hapsirë për pasqyrim të rregullt kritik ndaj kësaj pune dhe pa përkrahje të kolegëve.

SYNIMET E RISHQYRTIMIT KOLEGIAL

Ofruesit e ndryshëm në kujdesin shëndetësor mund të kenë synime të ndryshme ndaj përmirësimit cilësor në mjekësinë familjare, andaj edhe me aktivitetet e rishqyrtimit kolegial.  Shfrytëzimi i rishqyrtimit kolegial gjithashtu mund të përfshijë:

• ·         një metodë për përkrahje të punës ditore në qendër,

• ·         një vegël për ndryshim të punës së qendrës,

• ·         një mënyrë për të reduktuar lëkundjet ndër-mjekë apo ndër-qendër,

• ·         një vegël për ri-akreditimin e mjekëve familjar,

• ·         një vegël për marrëveshjet kontraktuese,

• ·         një parakusht për t’u bërë trajner apo anëtar i një kolegji të mjekëve familjar apo të mjekëve,

• ·         një stimulus për mësim individual.

Ofruesit e kujdesit shëndetësor kanë tendencë të theksojnë qëllimet “edukative” për rishqyrtim kolegial, derisa përpiluesit e politikave dhe themeluesit, në përgjithësi, do të përqëndrohen në qëllime diskrete ku arritjet mund të maten.  Synimet e rishqyrtimit kolegial duhet, andaj, të jenë shumë të qarta që nga fillimi ashtu që të parandalojnë frikën, keqkuptimin dhe rezistencën nga ofruesit e kujdesit shëndetësor të kyçur. Kryesisht duhet të përdoret si mjet edukativ në përmirësimin e kujdesit për pacientë.  Nuk ka ndonjë sistem të jashtëm vlerësimi i cili është mjaft i arsyeshëm të tejkaloj frikën e njerëzve të cilët i nënshtrohen vlerësimit.  Rishqyrtimi kolegial në bazë diskrete dhe edukative mund të reduktojë këtë, derisa është e mundur.

NJË MODEL PËR RISHQYRTIM KOLEGIAL

• ·         të pajtohen kriteret, të caktohen standardet e synuara,

• ·         të observohet qendra, të mbledhen të dhënat mbi performancën,

• ·         të vlerësohen informatat, vlerësohet performanca sipas kritereve apo synimeve,

• ·         të planifikohet kujdesi, të identifikohen nevojat për ndryshime, të implementohen ndryshimet.

Këto hapa janë pjesë e ciklit të përmirësimit të vazhdueshëm.  Me kohë, secili hap do të diskutohet dhe ndërmerret.

PROCEDURAT VLERËSUESE PËR SHFRYTËZIM NË RISHQYRTIM KOLEGIAL

REGJISTRIMI DHE MONITORIMI

Gjatë apo pas kontakteve me pacientët mjeku apo ndonjë punëtor tjetër në ordinancë mbushin një formular apo listë të strukturuar të pyetjeve, se cilat aktivitete janë kryer.  Kjo metodë është shumë praktike dhe gjerësisht e pranueshme.  Monitorimi në përgjithësi nuk kërkon kohë nëse formulari është i dizajnuar si duhet.  Sidoqoftë, ekziston mundësia që mjeku të mbi- apo nën-çmojë punën dhe që të dhënat mos të jenë shumë të besueshme.  Të dhënat mund të përmbledhen dhe të shfrytëzohen shumë lehtë për rishqyrtim dhe informata këthyese në një grupë kolegësh.

MONITORIMI I KOMPJUTERIZUAR

Të dhënat gjithashtu mund të mbledhen dhe analizohen me ndihmën e kompjuterit.  Një metodë është të instalohet një program softueri specifik për analizë të të dhënave (për shembull, programi Epi-Info i Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH)).  Zhvillimet më të reja lejojnë nxjerrjen e automatizuar të të dhënave nga një dosje e kompjuterizuar e pacientit.  Përparësia e shfrytëzimit të kompjuterit për mbledhjen e të dhënave dhe vlerësim është se e lehtëson punën më shumë.  Të dhënat e deponuara gjatë kontakteve me pacientët më vonë mund të mbledhen dhe të agregohen.  Në të ardhmen metoda të tilla mund të integrohen me të madhe me shënimet e automatizuara të pacientëve, edhepse kjo mund të kërkojë një disciplinë regjistruese e cila nuk është e zakonshme në mesin e mjekëve.  Një fletë e shtypur e të dhënave të analizuara mund të qarkullojë në mesin e anëtarëve të grupit për rishqyrtim kolegial apo një ekipi të qendërs në diskutim.

AUDITI ME DIAGRAM

Një mostër e rastit e shënimeve të pacientëve pritet dhe analizohet nga kolegu-asistenti i qendrës.  Mostra mund të shtresohet (për shembull, meshkujt ndërmjet 55 dhe 65 vjeç apo pacientët me sëmundje të caktuar kronike).  Duke pas një regjistër moshë/gjini dhe shënimet e markuara për grupet specifike të rrezikut shpejtësohet zgjedhja e shënimeve.  Një qasje tjetër është të sjellen disa regjistrime në takim të rishqyrtimit kolegial, ku kolegët i studiojnë ato dhe japin përgjigje në bazë të këtyre analizave.  Auditi me diagram është metodë e levërdishme dhe e pranueshme për vlerësim të cilësisë, gjë që me sukses është shfrytëzuar në disa vende.  Sidoqoftë, vlera e tij varet shumë nga cilësia e mbajtjes së shënimeve.  Për arsye se mjekët familjar dallojnë gjerësisht në regjistrimin e të dhënave mbi kontaktet e tyre me pacientët, informatat të rëndësishme në regjistra, kështu që metoda ka vlerë të kufizuar.  Auditi mund të zbulojë vetëm cilësinë e mbajtjes së shënimeve.

OBSERVIMI I QENDRAVE

Një vizitë në qendër mund të kryhet për të observuar, posaçërisht, strukturën dhe procesin e kujdesit shëndetësor.  Kjo mund të kryhet duke shfrytëzuar listat e pyetjeve për të krahasuar gjetjet krahas kritereve të definuara me qëllim të sigurimit që vizitorët të bëjnë rishqyrtim të thukët.  Shembuj të kësaj janë në British Royal College’s Fellowship by assessment (Royal College of Family doctors 1990), procesi i akreditimit i shfrytëzuar për mësimdhënësit në disa vende, për shembull, New Zealand (Royal New Zealand College of Family doctors 1990) dhe the Australian College’s procesi i vizitës së inter-qendrave.

KONSULTIMET ME AUDIO APO VIDEO INÇIZIME

Shfrytëzimi i audio dhe video inçizimeve paraqesin një vegël të rëndësishme për mbledhjen e të dhënave në procesin e konsultimit.  Nëse pacientët japin pëlqimin (preferohet me shkrim), mjeku incizon 10-20 konsultime.  Një zgjedhje bëhet pastaj dhe konsultimet vlerësohen duke shfrytëzuar udhërrëfyes. Kjo metodë është posaçërisht e dobishme dhe levërdishme për rishqyrtimin e komunikimit mjek-pacient, edukim dhe këshillim të pacientit dhe strukturën e konsultimit.  Observimi i konsultimeve është i rëndësishëm, sepse ato janë në zemër të mjekësisë së përgjithshme/familjare.  Incizimi siguron një burim të pasur të të dhënave mbi punën e mjekëve në këtë aktivitet qenësor.  Incizimi mund të lëshohet disa herë për të arritur një vlerësim të mirë.  Sidoqoftë, vlerësimi është subjektiv, shumicën e kohës.  Arritja e një gjykimi të besueshëm nga një herë është e vështirë.  Së paku 10 konsultime nevojiten për të arritur deri te rezultatet e përgjithësueshme, gjë që paraqet shpenzim të madhe të kohës dhe të hollave.

TË QENURIT PREZENT

Një kolegë ulet gjetë konsultimeve dhe mbledhë të dhënat mbi performancën në kontakt me pacientët, preferohet shfrytëzimi i listave të strukturuara të pyetjeve apo fletë-observimeve.  Kjo metodë posaçërisht është e dobishme për vlerësimin e shkathtësive mjekësore-teknike (ekzaminimet dhe procedurat udhëzuese) të cilat shpesh nuk janë të inçizuara në shirit.  Performanca e observuar e mjekut do të ndikohet deri në masë të caktuar, shumica e mjekëve nuk janë mësuar në praninë e observuesit.

INTERVISTIMI I MJEKUT FAMILJAR DHE PERSONELIT

Të dhëna mbi organizimin e shërbimeve dhe hapsirave të ordinancës mund të mbledhen shpejtë përmes marrjes së informatave nga mjeku dhe personeli i ordinancës në një pyetësor të shkruar apo intervistë të strukturuar.  Të dhënat mund të shfrytëzohen në aktivitete të mëvonshme të grupës kolegiale. Besueshmëria mund të jetë problem pasi që mjekët dhe personeli mund të pikturojnë një pamje më optimiste sesa që është në të vërtetë.

ANKETAT E PACIENTËVE

Pacientët pranojnë një pyetësor të shkruar (apo telefonatë apo intervistë person-me-person me pyetje mbi dispozicionin dhe cilësinë e kujdesit dhe shërbimeve, apo mund t’u jepet një pyetësor mbi statusin shëndetësor (funksional) të tyre.  Pyetësorët mund t’i dërgohen një mostre pacientësh në qendër apo të dorëzohen para apo pas një konsultimi.  Grupet specifike të pacientëve mund të zgjedhen për këtë qëllim (për shembull, pacientët me sëmundje kronike, prindërit e fëmijëve të sëmurë).  Kjo është metodë, qartësisht, shumë relevante.  Sidoqoftë, ende nuk është e qartë se cilat aspekte të qendrës familjare (të kujdesit) mund të vlerësohen si duhet dhe besueshëm nga pacientët.  Ekziston një tendencë e mirënjohur për individët, që mjekun e tyre ta vlerësojnë shumë lartë, madje kur kënaqësia me mjekët në përgjithësi mund të jetë mjaft më e ulët.  Sidoqoftë, merren informata shumë më të dobishme, cilësore.

TESTIMI I KOMPETENCËS: NJOHURIVE DHE SHKATHTËSIVE

Njohuritë apo shkathtësitë vendim marrëse mund të vlerësohen përmes testeve të shkruara (pyetjeve me shumë zgjidhje, rasteve të strukturura, etj.).  Raporti ndërmjet rezultateve dhe performancës së qendrës në përgjithësi nuk është shumë i fortë apo ende i pa themeluar mirë.  Sidoqoftë, nëse qëllimi është të përmirësohet kompetenca, atëherë një test i dizajnuar mirë i njohurive mund të jetë vegël e besueshme e cila aplikohet dhe analizohet lehtë.  Një metodë tjetër, shfrytëzon një test situatë, në të cilën puna e mjekut familjar në qendër simulohet.  Kjo kryhet përmes pacientëve të trajnuar, të simuluar, të cilët luajnë një rol specifik për të testuar mënyrën e ekzaminimit, shkathtësive terapeutike apo komunikative.  Modelet mund të shfrytëzohen për të testuar shkathtësi specifike teknike (për shembull, futja e spirales apo shkathtësive kirurgjike).  Këto lloj testimesh të kompetencave mund të ndërtohen në procesin e rishqyrtimit kolegial, kur kolegët observojnë dhe kritikojnë performancën e kolegëve të tyre (për shembull, prapa një dritareje njëdrejtimëshe).

TË DHËNAT NGA KOMPANITË E SIGURIMIT, SPITALET, BARNATORET, ETJ.

Në shumë vende të dhënat mbi përshkrimin, referimet, dhe porosia e testeve mbledhen nga siguruesit apo spitalet, në mënyrë rutinore.  Këto të dhënat mund të jenë një fillim për vlerësimin e kujdesit për pacient në mesin e kolegëve.  Sidoqoftë, mungesa e informatave mbi procesin e vendimit i cili i ka paraprirë referimit, përshkrimit apo kërkimit të testeve, vështirëson interpretimin adekuat të gjetjeve.  Ky burim i të dhënave, gjithashtu, mund të shfrytëzohet për identifikimin e fushave të përgjithshme që duhet të adresohen në procesin e rishqyrtimit kolegial.

Mbledhja e të dhënave mbi punën individuale dhe të qendrës ofron bazë të arsyeshme për mësimin dhe përparimin me kolegë.  Idealisht, kjo mbledhje e të dhënave është e vazhdueshme dhe pjesë normale e punës së qendrës.  Shfrytëzohen metoda të thjeshta, të kuptueshme dhe secili punëtorë i ordinancës është i kyçur.  Në Pjesën 11 ne paraqesim një zgjedhje të metodave e cila mund të jetë e vlefshme në procesin e rishqyrtimit të vazhdueshem kolegial, të bazuar në praktikë apo lokalisht.

KUSHTET PËR UDHËHEQJEN E GRUPEVE TË RISHQYRTIMIT KOLEGIAL

Me qëllim që, me sukses të fillohet rishqyrtimi kolegial dhe të vazhdojë rrjedhshëm, nuk mjaftojnë programi i mirë, udhërrëfyesit e pranueshëm dhe vegla të levërdishme të vlerësimit.  Duhet përmbushur kushte të caktuara që procesi i rishqyrtimit kolegial të bëhet një përvojë e frytshme dhe e vlefshme për pjesëmarrësit.

Këto kushte merren me:

• ·         Përgatitjen e pjesëmarrësve,

• ·         Karakteristikat e grupeve për rishqyrtim kolegial,

• ·         Parakushtet strukturale dhe organizative.

Përgatitja e pjesëmarrësve

Hulumtimet kanë treguar se mjekët familjar dhe qendrat e tyre, në njërën anë janë të motivuar dhe në anën tjetër hamenden të marrin pjesë në rishqyrtim kolegial në baza të shumëta.  Në tërësi, ofruesit e kujdesit në mjekësi familjare punojnë mëvetsishëm dhe janë përgjegjës vetëm pjesërisht ndaj të tjerëve.  Kështu qëndronte puna kryesisht në mjekësinë familjare Britaneze deri rishtazi, edhepse theksi i fundit në audit kishte krijuar rishqyrtimin kolegial më të shpeshtë brenda grupit të qendrës.  Pjesëmarrja në rishqyrtim kolegial, kolegëve u jep mundësinë të lëshojnë një sy prapa perdeve dhe të ofrojnë kriticizmin e tyre, duke mos thënë se kjo mund të nxisë frikë dhe rezistencë.  Pjesëmarrësit mund të frikohen se mos bëhen të marrë para tjerëve, frigohen se pikat e dobëta do të vijnë në shprehje, apo se do të etiketohen si mjek familjar të dobët, apo ata mund të jenë të bindur se asnjë formë e kriticizmit nuk mundet ndonjëherë të bëhet objektivisht dhe drejtësisht.  Në disa raste, mund të ketë një mosdëshirë të caktuar kur është fjala për kriticizimin e tjerëve.  Ata mund të kenë vështirësi për të pranuar kriteret e caktuara për kujdes adekuat mjekësor familjar.  Kjo mund të thotë se ata mendojnë që duhet të arrijnë një ideal (të pakapshëm).  Ata mund të frigohen se mund të bëhen “shirita transporiti të mallit”, apo të brengosen se janë duke u vlerësuar në baza të kritereve të cilat janë formuluar nga tjerët.  Shumë prej tyre nuk do të japin vullnetarisht lirinë e tyre klinike të qasjes për menaxhimin e ankesave dhe sëmundjeve.  Gjithashtu, mund të ketë pasiguri mbi efektet e auditit, qoftë nëse pjesëmarrja do të shpiejë drejtë rezultateve, apo nëse do t’ia vlente puna.  Ata do të frigohen se do të humbin kënaqësinë në punën e tyre.  Përveç kësaj, mund të mendohet se pjesëmarrësit, nganjëherë, shprehin të gjitha llojet e kundërshtimeve financiare dhe praktike (“merr shumë kohë”, “vështirë të organizohet”) të cilat pjesërisht mund të jenë rezultat i një doze të caktuar të rrezistencës.

Arsyet për pjesëmarrje në rishqyrtim kolegial (peer review) (n=131, Grol, 1987)

Problemet që i kanë mjekët familjarë me pjesëmarrjen në rishqyrtim kolegial (n=131, Grol, 1987)

REKRUTIMI DHE MOTIVIMI I MJEKËVE DHE QENDRAVE FAMILJARE

Të gjitha këto kundërshtime dhe frika duhet të merren parasysh kur promovohen aktivitetet kolegiale.  Përgatitja e thukët dhe motivimi adekuat i mjekëve familjar dhe qendrave të tyre është i domosdoshëm.

Në një rishqyrtim kolegial, projekt holandez (Grol, me autorë 1988a; Grol 1990) fillimi është bërë me mjekët familjar më të motivuar në regjion.  Ata kishin arritur ca përvojë me procesin e rishqyrtimit kolegial.  Grupet e reja ishin rekrutuar me dërgimin e ftesave të shkruara dhe përmes telefonatave.  Me të shprehur interesimin ata ishin ftuar në një takim ku janë dhënë më shumë informata mbi tërë programin. Pjesëmarrësit e grupit të parë kishin sjellë përvojat e tyre dhe janë përgjigjur në pyetje.  Në këtë mënyrë, rreth 300 mjekë familjar nga regjioni ishin motivuar të marrin pjesë në rishqyrtim kolegial, në grupe.

Me qëllim të paraqitjes së një aktiviteti të ri, ndoshta edhe kërcënues, të bazuar në rishqyrtimin kolegial për regjionin, ai së pari kishte vizituar të gjithë personat kyç dhe liderët e opinionit.  Ai kishte diskutuar problemet dhe nevojat e tyre, me theks në punën dhe arsimimin e tyre dhe i kishte motivuar ata të marrin pjesë në një grupë eksperimentale.  Pas përvojës së metodologjisë ata kishin marrë punën mbi vete dhe filluan grupe të reja.  Ata kishin pas sukses në rekrutimin e 90 % të mjekëve familjar në regjion.

Për motivimin e mjekëve dhe ordinancave familjare për pjesëmarrje aktive në rishqyrtim kolegial është me rëndësi të theksohen dobitë që mund t’i kenë nga pjesëmarrja:

• ·         Kujdes më të mirë dhe më aktiv për pacientët,

• ·         Më shumë vetëdije mbi performancën dhe nevojat e tyre vetanake,

• ·         Më shumë informata se si të “kapen” probleme të caktuara në praktikë,

• ·         Kontakte më të mira dhe të shumta me kolegët,

• ·         Përgjegjësi më e mirë ndaj tjerëve – autoriteteve, profesionistëve dhe pacientëve,

• ·         Mësimi dhe përparimi personal përmes rishqyrtimit kolegial.

SHKATHTËSITË BAZIKE

Me qëllim të përfitimit optimal nga rishqyrtimi kolegial, së pari duhet arritur një numër shkathtësish bazike.

Kjo nuk duhet të ndodhë veçmas nga vetë rishqyrtimi kolegial.  Në fazën fillestare mund të përfshihet një periudhë gjatë së cilës theksi shtrihet në përshtatjen me aktivitetet e reja dhe njoftimin me shkathtësitë e kërkuara.  Disa nga këto shkathtësi janë:

• ·         Puna konstruktive si grup,

• ·         Zhvillimi i udhërrëfysëve për kujdes dhe kritereve për vlerësim,

• ·         Përdorimi i udhërrëfyesëve dhe kritereve në rishqyrtimin kolegial,

• ·       Dizajnimi apo aplikimi i metodave apo instrumenteve për mbledhjen e informatave mbi kujdesin shëndetësor aktual,

• ·         Aftësia për të pranuar kriticizmin, tejkalimi i frikës ndaj kriticizmit,

• ·         Aftësia për të dhënë kriticizëm konstruktiv,

• ·         Formulimi i synimeve për ndryshime në performancë,

• ·         Përkrahja e njëri-tjetrit për arritjen e këtyre synimeve.

VEÇORITË E GRUPIT PËR RISHQYRTIM KOLEGIAL

Bashkëpunimi me kolegët është një nga aspektet më motivuese dhe falënderuese e rishqyrtim kolegial.  Për të arritur një atmosferë të mirë në grupë ekziston nevoja për:

• ·         Besim të dyanshëm dhe rrespekt në mesin e anëtarëve të grupit,

• ·         Interesim për stilin e punës së njëri-tjetrit,

• ·         Identifikimi me njëri-tjetrin, qëllimi i përbashkët,

• ·         Lloj-llojshmëri të mjaftueshme në përvojë praktike,

• ·         Motivim pozitiv lidhur me rishqyrtim kolegial,

• ·         Mungesë të problemeve dhe tensioneve në raporte të përbashkëta,

• ·         Grupe jo shumë të mëdha (7-12 pjesëmarrës),

• ·         Gatishmëri të të gjithë pjesëmarrësve të takohen rregullisht (së pakut një herë në muaj).

MBIKËQYRJA

Nga përvoja me rishqyrtim kolegial, është bërë aq e qartë se udhëzimi i caktuar për grupin e rishqyrtimit kolegial është i rëndësishëm, posaçërisht në fillim.  Një mbikëqyrës duhet të jetë i aftë për detyrat në vijim:

• ·         T’i kushtojë vëmendje funksionimit të grupit; të krijoj një atmosferë të hapur dhe konservative; të jep shembull duke marrë pozitë vulnerabile; të themelojë një strukturë të qartë, udhëheqësi, organizim, etj.

• ·         T’iu kushtojë vëmendje frikave dhe averzioneve te pjesëmarrësit; t’i konsiderojë këto seriozisht, të pranojë dhe rivizitojë ata rregullisht; t’u ofrojë pjesëmarrësve kohë të mjaftueshme të mësohen me rishqyrtimin kolegial; të mbrojë mënyrën e dhënjes së kriticizmit; të sigurojë një atmosferë të përkushtimit, etj.

• ·         Të ofrojë pasqyrë të programit; të zhvillojë manipulimin me udhërrëfyes dhe metodat e rishqyrtimit kolegial; të japë mësim për shkathtësi bazike, etj.

KUSHTET STRUKTURALE DHE ORGANIZATIVE

Edhepse mund të duket triviale, një numër i aspekteve organizative të rishqyrtimit kolegial mund të përcaktojnë mirë po qe se një rishqyrtim kolegial do të ketë sukses.  Kështu, në mes tjerash, duhet paraprirë këto në vijim:

• ·         Planifikimi afatgjatë i takimve, kështu që pjesëmarrësit do të mungojnë rrallë,

• ·         Vazhdimsia e aktiviteteve të rishqyrtimit kolegial; së paku një takim në muaj është thelbësor,

• ·         Marrëveshjet e qarta se çfarë do të pritet nga secili pjesëmarrës në takimin vijues,

• ·         Një raport në të cilin marrëveshjet janë të shënuara dhe i cili arrinë te pjesëmarrësit me kohë,

• ·         Një vend adekuat i cili lejon punë të papenguar,

• ·         Mjete audio-vizuele dhe të tjera (tabela, fleta hameri, etj.)

• ·         Koha e mjaftueshme për kontakte joformale (drekë, kafe).

Për të organizuar si duhet rishqyrtimin kolegial për punëtorët shëndetësor në qendrat mjekësore familjare, kërkohen kushtet strukturale në vijim:

• ·         Koha e mjaftueshme për të gjithë pjesëmarrësit të takohen dhe të përgatiten për takim (rreth 3-4 orë në muaj),

• ·      Aranzhimet në qendër me qëllim të arritjes së takimeve të rregullta dhe të garantohet mbledhja dhe analiza e të dhënave (kush është në detyrë gjatë takimeve, kush është përgjegjës për mbledhjen e të dhënave, për vlerësimin e kujdesit shëndetësor dhe raportimin te pjesëmarrësit),

• ·     Struktura dhe rregullore përkrahëse komunale, regjionale apo kombëtare, si: udhërrëfyes në dispozicion dhe vegla të thjeshta vlerësimi, të cilat janë testuar rigorozisht në praktikë; kjo do të thjeshtojë jetën e pjesëmarrësve; përkrahje në vendosjen e këtyre grupeve, këshilla si të vazhdohet; auditi apo kontrolli i kualitetit me “realizues” me trajnim të posaçëm mund të jenë në dispozicion për këtë qëllim; njohja për kyçje në rishqyrtim kolegial: mbulimi i disa harxhimeve dhe poena krediti për edukim të vazhdueshëm mjekësor (EVM) dhe riliçencimi janë shpërblime të cilat do të bëjnë rishqyrtimin kolegial më tërheqës.

METODAT PËR OBSERVIMIN DHE REVIDIMIN E PUNËS ME KOLEGËT: DISA PARIME

Rishqyrtimi kolegial mund të bëhet ndërmjet:

• ·         Dy mjekëve familjar,

• ·       Një grupi të punëtorëve shëndetësor (mjekëve familjar, infermiereve të qendrës, mamive, infermiereve të patronazhit, etj., duke punuar nga një qendër;

• ·    Një grupi të edukimit të vazhdueshëm mjekësor të mjekëve familjaë apo punëtorëve shëndetësor,

• ·         Një grupi trajnuesish apo të të trajnuarve në trajnim të thirrjes për mjekësi familjare.

Të paramendojmë se këta persona janë të motivuar deri në një masë dhe dëshirojnë të fillojnë me rishqyrtim kolegial, d.m.th. me observim dhe vlerësim të performancës së njëri-tjetrit, direkt apo indirekt. Ata pajtohen të përfshihen në procesin e rishqyrtimit kolegial për një periudhë të caktuar, për shembull për një vjet dhe të takohen me njëri tjetrin rregullisht, ta zëmë çdo muaj.

PËRGATITJA PËR RISHQYRTIM KOLEGIAL

• ·         Përfitimi i shkathtësive të rishqyrtimit kolegial dhe njohja me procesin,

• ·         Aranzhimet për aspektet praktike dhe organizative të rishqyrtimit kolegial,

• ·         Formulimi i një plani eksplicit për gjashtë muaj apo një vit.

ZGJEDHJA E TEMËS SË PËRSHTATSHME

• ·         Identifikimi i problemeve relevante në kujdesin shëndetësor individual dhe të ordinancës,

• ·         Diskutimi dhe zgjedhja e temave për rishqyrtim kolegial,

• ·         Definimi i saktë i këtyre temave, kufizimi i tyre në çështje me rëndësi.

PËRGATITJA

Me qëllim që të jetë përgatitja e mirë për aktivitete të rishqyrtimit kolegial, me rëndësi janë disa kushte të caktuara:

• ·   Besimi dhe rrespekti i dyanshëm, interesimi në përformancën e njëri-tjetrit, nivel i mjaftueshëm i motivimit, dhe mungesa e problemeve dhe tensioneve në mesin e anëtarëve të grupit.

• ·      Pjesëmarrësit kanë nevojë të edukohen për metodat e rishqyrtimit kolegial.  Ata duhet të dijnë se si të zgjedhin kriteret, mbledhin dhe analizojnë të dhënat, kriticizmin e njëri tjetrit, të pranojnë rezultate, të bëjnë një plan për ndryshime dhe të përkrahin njëri tjetrin në arritjen e këtyre ndryshimeve.  Shumica e punëtorëve shëndetësor kanë mungesë të përvojës dhe shkathtësive për menaxhimin e mirë të këtyre detyrave.  Andaj, rishqyrtimi kolegial duhet të fillojë në mënyrë jokërcënuese.  Temat shumë të thjeshta shfrytëzohen për demonstrimin e procesit.  Për këtë qëllim, mund të përdoren metodat e letrës dhe lapsit.  Gjithashtu, si shembull mund të përdoren të dhënat e marra nga mjekët pjesëmarrës, gjë që zvogëlon kërcënimin në stadet e herëshme të mësimit.

Shembull: të kontrollohen kontraceptivët oral

Rasti: Një grua e re, e shëndoshë (28 vjeçe) viziton mjekun.  Ajo kishte shfrytëzuar pilulën kontraceptive gjatë pesë vjetëve të fundit.  Ajo nuk pin duhan.  Në kontrollat e mëparshme nuk kishte pasë ankesa dhe nuk ishin gjetë probleme.

Pyetje: Cila është rutina e zakonshme në praktikën tuaj lidhur me menaxhimin e një vizite të tillë (ekzaminimet, këshillat, përcjellja, aranzhmanet, personeli i kyçur)?

PROCESI I RISHQYRTIMIT KOLEGIAL

• ·         Pjesëmarrësit shkruajnë procedurën e tyre.

• ·         Në një sesion plenar pjesëmarrësit me radhë prezentojnë rutinat aktuale të tyre.

• ·         Theksohen dallimet në rutinë; ”a është i pranueshëm, racional, lëkundja në punë”?

• ·      Standardet në dispozicion apo udhërrëfyesit paraqiten dhe diskutohen; grupi mundohet të arrijë koncensus në një politikë të përbashkët.

• ·         Pjesëmarrësit, secili, përcaktojnë se çfarë duhet të ndërrojnë në rutinën e tyre për të arritur atë mbi çfarë janë pajtuar në politikë dhe çfarë barrierash ekzistojnë për implementimin e ndryshimeve.

• ·         Grupi diskuton ndryshimet dhe pengesat për ndryshime; pjesëmarrësit ndihmojnë njëri tjetrin për të gjetur zgjidhjet, të ofrojnë zgjidhje alternative, etj.

Aranzhmanet duhet të bëhen në aspektet praktike dhe organizative të rishqyrtimit kolegial.

·         Kjo duhet të bëhet që në takimin e parë për të siguruar një strukturë efikase dhe tërheqëse për takimet e ardhëshme.

• ·         Aranzhmanet duhet të bëhen për ku dhe kur do të takohet grupi.  Takimet duhet të mbahen në një ambient të orientuar në detyrë; rishqyrtimi kolegial është detyrë serioze, është pjesë dhe jo formë relaksuese e punës.

• ·         Marrëveshje mbi gjatësinë e takimeve.  Në përgjithësi, një takim prej minimum dy orësh apo maksimum tre orësh (me një pauzë të shkurtër prej 10-15 minuta) do të mjaftonte.  Një takim prej një dite të plotë, kohë pas kohe, ka përparësinë e të qenit largë qendrës dhe kështu duke shfrytëzuar optimalisht kohën në dispozicion.  Sidoqoftë, kjo do të jetë vështirë të planifikohet rregullisht për disa mjek dhe disa Qendra.

• ·         Një anëtarë i grupit duhet të jetë përgjegjës për organizimin e takimeve dhe për kujdesjen që në dispozicion të jenë parakushtet specifike (video apo audio paisjet, hameri, materialet për mbledhje të të dhënave, kafe apo çaj).

• ·         Mund të jetë e dëshiruar mbikqyrja, deri në një masë, për grupin dhe procesin e rishqyrtimit kolegial, posaçërisht në fillim.  Ky mund të jetë një person i jashtëm apo ndonjë anëtarë i grupit i cili ka shkathtësi të veçanta në kryesim dhe mbikqyrje të procesit.

• ·         Duhet bërë një plan të ndahen takimet dhe detyrat.  Idealisht, një plan për përpilimin e një serie të sesioneve të rishqyrtimit kolegial, fjala vjen për 6-10 sesione gjatë gjysëm apo një viti.  Kjo duhet përfshirë identifikimin se kush është përgjegjës për mbledhjen e të dhënave, analizë, analizë të literaturës, raportet e takimit, etj.  Aranzhmanet dhe plani duhet të shënohen në raportin e takimit. Detyra e përpilimit dhe shpërndarjes së një raporti të tillë do të ndahet në mesin e pjesëmarrësve.

ZGJEDHJA E TEMËS, CAKTIMI I PRIORITETEVE

Fusha e punës në mjekësinë familjare është aq e gjerë dhe e detajizuar dhe janë aq shumë tema interesante, sa që duhet bërë zgjedhjen.  Është e pamundur të adresohen të gjitha.  Për një grup punuese të punëtorëve shëndetësor, të kyçur në rishqyrtim kolegial të vazhdueshëm dhe proces të përmirësimit të cilësisë, rekomandohet që temat të zgjedhen ato të cilat lidhen me strukturë, proces dhe rezultatet të lloj-llojshme të mjekësisë familjare.  Një korrnizë për zgjedhjen e temave është prezantuar në tabelën më poshtë ku është bërë dallimi praktik ndërmjet punës klinike, shkathtësive të përgjithshme konsultuese dhe menaxhimit të qendrës.  Rekomandohet zgjedhja e temave nga secili kapitull i kësaj korrnize.  Në zgjedhjen e temës së përshtatshme, luajnë rrol kritere të ndryshme (Irvine, 1991):

• ·         Tema duhet të jetë relevante dhe e rëndësishme në kujdesin mjekësor familjarë.

• ·         Duhet të shfaqet shpesh apo të përfshijë pjesë të madhe të punës ditore.

• ·         Duhet të jetë nevoja e njohur për përmirësim të praktikës.

• ·         Informata apo udhërrëfyes të ri duhet të jenë botuar mbi temën, gjë që mund t’i bëjë rutinat e themeluara të vjetra apo përdorura.

Korniza e punës  për zgjedhjen e temave për rishqyrtim kolegial

• ·         Rezultatet e dëshiruara për atë temë mund të definohen.

• ·         Tema nuk është tepër kontraverse apo e komplikuar.

• ·       Duhet të jetë e mundur mbledhja e të dhënave për temën në qendër dhe të përmirësojë kujdesin për pacientin.

• ·   Preferohet ekzistimi i udhërrëfyesve mirë të zhvilluar nacional apo regjional si dhe rekomandimeve.

Tema duhet të jetë e aftë për mbajtjen e interesit dhe të përkushtimit të pjesëmarrësve.

Për të zgjedhur tema të tilla rekomandohet një procedurë e strukturuar e grupit.  Hapi i parë mund të jetë identifikimi i problemeve dhe nevojave relevante në Qendrat e pjesëmarrësve.  Burimet e informatave mbi nevojat dhe problemet specifike janë:

• ·         Statistikat rutinore (p.sh: morbiditetit, të dhënat e sigurimeve),

• ·         Vlerësimet formale të jashtme të ordinancave,

• ·         Incidentet kritike, ndodhitë e posaçme,

• ·         Ankesat e pacientëve (formale apo joformale),

• ·         Nevojat, prioritetet apo pasiguritë e ndjera nga pacientët.

Temat e ndryshme të mundshme duhet të këmbehen në grupë kolegësh në mënyrë të strukturuar.  Një apo disa tema zgjedhen dhe këto tema definohen saktësisht.  Në shumë instanca kjo do të thotë se gjerësia e temës është gjithashtu e kufizuar.  Metodat për zgjedhjen grupore të një teme përfshijnë “stuhi idesh”, metoda e fokusimit dhe metoda e grupit nominal (Donabedian 1980; Fink me autorë, 1984; Mills me autorë, 1988; Ramirez dhe Shepperd 1988).

Stuhi idesh

Këtu qëllimi është të gjenerohen sa më shumë ide që mundet.  Pa debat, pjesëmarrësit formulojnë nevojat e tyre dhe temat e mundëshme.  Këto regjistrohen në letër.  Kur nuk ka më tema të reja, idetë radhiten sitematikisht në grumbuj; idetë e krahasueshme kombinohen.  Zhvillohet një listë e kufizuar, mirë e organizuar dhe zgjedhja bëhet duke shfrytëzuar kriteret për zgjedhjen e temave të përmendura më sipër.

Metoda e fokusimit

Gjithashtu kjo është një metodë shumë e hapur dhe lehtësuese.  Idetë përsëri rrjedhin nga pjesëmarrësit.  Në këtë metodë, sidoqoftë, pjesëmarrësit reagojnë vazhdimisht ndaj njëri tjetrit, secili duke çuar një mendim për një shkallë më tutje.  Të gjitha idetë dhe nevojat dhuhet shenuar.  Pas takimit, një pjesëmarrës i studion idetë, përmbledhë informacionet dhe jepë propozimin e temave të cilat janë vlerësuar më së larti nga të gjithë pjesëmarrësit.  Lista autorizohet nga grupi gjatë takimit tjetër.

Metoda e grupit nominal

Kjo metodë është më pak interaktive.  Procedura fillon me secilin pjesëmarrës që i shkruan disa tema.  Në një gjiro në grupë të gjitha idetë prezentohen, shenohen në letër dhe qartësohen, sipas nevojës, pa debat. Në vazhdim, secili pjesëmarrës i shkruan pesë temat më tërheqëse dhe rëndësinë e tyre për mjekësinë familjare.  Ky aktivitet rezulton në një radhë shkallëzuese për secilën grupë.

Natyrisht, kombinimet e këtyre metodave mund të aplikohen për t’i zgjedhur temat.  Me të zgjedhur të temës është me rëndësi definimi i saktë i saj dhe mundësisht të kufizohet në aspektet më të rëndësishme. Për shmebull:

• ·         Dispozicioni i qendrës: kohët e pritjes për konsultime rutinore,

• ·         Kujdesi për diabetin: rutinat kontrolluese te pacientët me diabet të tipit II,

• ·         Përshkrimi i antibiotikëve: recetat e antibiotikëve për otitis media pacientëve nën dhe mbi dy vjeç.

ZGJEDHJA APO CAKTIMI I UDHËRRËFYESVE DHE KRITEREVE

Në kushte ideale, shfrytëzohen udhërrëfyes të cilët janë zhvilluar në shkallë kombëtare apo regjionale, kanë bazë të arsyeshme shkencore dhe janë gjerësisht të pranuara në atë profesion.  Këto udhërrëfyes të jashtëm, atëherë mund të shfrytëzohen për caktimin e kritereve dhe synimeve lokale apo të bazuara në praktikë për punën në ordinancë.  Zhvillimi i udhërrëfyesëve nuk është i lehtë: merr kohë të konsiderueshme dhe kërkon shkathtësi specifike.  Pjesëmarrësit në rishqyrtimin kolegial rekomandohen të shfrytëzojnë atë çka është e këshillueshme si bazë për zhvillimin e kritereve dhe caqeve qendrës të tyre.

Për të përkthyer udhërrëfyesit e jashtëm në protokole specifike për mjekë të përgjithshëm apo punë të qendrës, duhet kryer aktivitetet në vijim:

• ·         Definimi i indikatorëve të cilësisë së mirë, bazuar në elementet kyçe të temës së caktuar,

• ·        Definimi i kritereve për këta indikatorë: deklarata precize të cilat mund të identifikohen si të arritura apo të paarritura,

• ·         Në fund, mund të bëhet një deklaratë mbi cakun e një qendre apo të punëtorit shëndetësor: masa deri në të cilën duhet arritur kriteret.

Kur udhërrëfyesit për kujdesin mjekësor familjar nuk janë në dispozicion në nivel kombëtar apo regjional, çfarë shpesh herë mund të ndodhë, rekomandohet një procedurë e strukturuar për zhvillimi e kritereve realiste si pjesë e procesit të rishqyrtimit kolegial.

Folur në përgjithësi, udhërrëfyesit të mirë për mjekësi familjare duhet të jenë:

• ·         Valide: duhet të bazohen në analizë të arsyeshme të literaturës shkencore dhe në

këmbimin rigoroz të përvojës klinike.

• ·         Të besueshme: dy grupe duhet të japin udhërrëfyes të njejtë, me kusht që ata kishin informatat e njejta. Gjithashtu, mjekë të ndryshëm duhet t’i aplikojnë udhërrëfyesit në situata të njejta klinike vazhdimisht.

• ·         Të aplikueshme dhe relevante: udhërrëfyesit duhet të jenë formuluar nga pikëpamja e situatës në mjekësi familjare.  “Ata duhet të përqëndrohen në pyetjet kritike që i kanë mjekët kur ballafaqohen me probleme të pacientëve” dhe të përputhen me aktivitetet problem-zgjidhëse të kujdesit shëndetësor të përditshëm.  Intervistat në mesin e mjekëve familjar kanë zbuluar, për shembull, se në kujdesin për diabetin, mjekët posaçërisht luftonin me humbjen e peshës dhe adherencën dietale te pacientët e moshuar obez.  Në rast të tonsilitit te një i ri problemet ishin të natyrës nëse ishte mononukleoza infektive apo të përshkruhen antibiotikët.  Udhërrëfyesit do të ndihmojnë kur ofrojnë përgjigje në pyetje të tilla.  Është me rëndësi të sigurohet relevanca klinike duke testuar udhërrëfyes konsensual në shkallë të vogël dhe duke i adaptuatuar ato në bazë të kësaj përvoje para implementimit të plotë të tyre.

• ·         Gjithëpërfshirës dhe specifik: nëse udhërrëfyesit nuk do të jenë të dobishëm për rishqyrtim kolegial, ata duhet të përshkruajnë qartë situatat specifike dhe popullatat e pacientëve të cilëve u aplikohen dhe kushtet e sakta nën të cilat puna është adekuate apo joadekuate.  Ato gjithashtu duhet të përfshijnë faktorët kryesor relevant, si rëndësia e sëmundjes apo komorbiditeti.

• ·         Fleksibil: udhërrëfyesit e zhvilluar nga grupi nuk duhet të jenë tepër strikt, por të ofrojnë hapësirë për gjykim klinik të punëtorit shëndetësor, për preferimet e pacientit dhe për struktura të ndryshme të qendrës.

• ·         Të qartë dhe të kuptueshëm: udhërrëfyesit duhet të shkruhen në format logjik, mirë të organizuar dhe duhet të formulohen në gjuhë të qartë dhe jo të dyfishtë.  Terminologjia e saktë dhe shmangia nga termet abstrakte është me rëndësi.  Prezentimi në formë të algoritmit pas procesit të kujdesit shëndetësor do t’u ndihmojë punëtorëve shëndetësor në mjekësi familjare që ta shfrytëzojnë në punë të përditëshme.  Përmbledhjet e shkurta gjithashtu do të stimulojnë shfrytëzimin.

OBSERVIMI I QENDRËS DHE MBLEDHJA E TË DHËNAVE

Për të mbledhur të dhënat mbi punën e qendrës së dhënë, nevojiten instrumente të levërdishme.

Instrumentet për mbledhjen e të dhënave dhe procedurat për mbledhje dhe analizë të këtyre të dhënave zakonisht janë në dispozicion.  Nganjëherë ato duhet zhvilluar nga anëtarët e grupit të rishqyrtimit kolegial.

Shembuj të burimeve të të dhënave dhe metodave të mbledhjes në auditin e pacientëve me diabet tip I

Vetë mbledhja e të dhënave mbi punën e qendrës në përgjithësi kryhet nga anëtarët e grupit ndërmjet takimeve.  Është shumë me rëndësi të bëhen aranzhmane specifike për mbledhjen e të dhënave, me qëllim të parandalimit të keqkuptimeve apo informatave jokompatibile.  Për shembull:

• ·         Cilat aspekte të kujdesit shëndetësor do të përfshihen?

• ·         Cilët pacient do të përfshihen, cilët jo?

• ·         Sa pacient do të përfshihen (minimumi/maksimumi)?

• ·         Sa zgjatë periudha e mbledhjes së të dhënave?

• ·         Kush është përgjegjës për analizë?

EVALUIMI I CILËSISË SË KUJDESIT SHËNDETËSOR

Varësisht nga tema specifike dhe metoda e zgjedhur për rishqyrtim kolegial, një analizë e të dhënave ndodhë gjatë apo para takimit të rishqyrtimit kolegial.  Ekzistojnë disa mundësi, për shembull:

• ·      Një punëtor shëndetësor vlerëson punën e një kolegu (për shembull, gjatë observimit të qendrës apo gjatë qëndrimit në dhomën për konsultime, apo gjatë takimit për rishqyrtim kolegial).

• ·        Një punëtor shëndetësor vlerësohet nga të gjithë anëtarët e grupit për rishqyrtim kolegial gjatë një takimi.

• ·        Një anëtarë i grupit apo person i jashtëm analizon të dhënat para takimit për përkrahjen e vlerësimit të kujdesit shëndetësor gjatë takimit.

• ·         Të dhënat analizohen përmes programit kompjuterik, rezultatet interpretohen dhe diskutohen gjatë takimit.

Analiza primarisht mund të jetë e natyrës cilësore, për shembull kur rishqyrtimi kolegial është i përqëndruar në shkathtësitë komunikative apo edukimin e pacientit.  Mund të jetë sasiore, për shembull kur të dhënat në fletat vetë-shënuese shfrytëzohen për të krahasuar punën me udhërrëfyes, apo mund të jetë përzierje e të dy mundësive.  Analiza e të dhënave dhe vlerësimi i cilësisë së kujdesit për pacientin në proces të rishqyrtimit kolegial duhet të kryhet në mënyrë të strukturuar dhe rigoroze.  Kjo i bindë pjesëmarrësit se rishqyrtimi kolegial është duke u bërë në mënyrë të kujdesshme dhe se të gjitha aspektet e rëndësishme të punës janë duke u përfillur plotësisht.

INFORMATAT KTHYESE

Prezentimi i komenteve dhe kriticizmit të bazuar mirë mbi punën e punëtorit shëndetësor nga një kolegë apo grupë kolegësh është një nga elementet esenciale të përparimit përmes rishqyrtimit kolegial.  Është zemra e procesit.  Për shumicën e profesionistëve, komentet dhe informatat kthyese nga njerëzit të cilët ata i rrespektojnë apo të cilët janë të kyçur në llojin e njejtë të punës janë burimet më të rëndësishme për pasqyrim dhe ndryshimin e rutinave të veta.  Duke dhënë dhe pranuar informata kthyese gjatë rishqyrtimit kolegial, sidoqoftë, është gjithashtu një nga detyrat më të vështira të anëtarëve.  Disa pika mund të konsiderohen gjatë rrjedhjes së mirë të kësaj pjese të procesit:

• ·         Kur informatat kthyese merren me vetë synimin e të dhënave të cilat krahasohen me kritere shumë eksplicite, porosia në përgjithësi është e drejtëpërdrejtë.  Sidoqoftë, kur kriteret janë më subjektive dhe të dhënat janë më pak konkrete apo me natyrë më jocilësore, është vështirë të jesh i sigurtë nëse informatat kthyese janë “të vërteta”.  Diskutimet lidhur me saktësinë dhe validitetin e të dhënave duhet t’i paraprijnë diskutimit lidhur me implikimet.

• ·        Kriticizmi duhet të shërbejë procesin mësimor të anëtarëve të grupit.  Nuk është mjet për fajësimin, risigurimin, apo dënimin e njerëzve për hakmarrje.  Duhet të ndihmojë që pjesëmarrësit e auditit të kenë më shumë vetëdije për pikat e forta dhe dobëta në punën e tyre.

• ·    Informatat kthyese përfillën më së miri përmes të dhënave të punës krahasuar me udhërrëfyesit dhe kriteret e caktuara me marrëveshje.  Interpretimet dhe vlerësimet subjektive të cilat nuk janë të lidhura me këto udhërrëfyes shmangen më së miri.  Ekziston një tendencë për futjen e kriticizmit në këshillë të mirë (“Do të bënit më mirë të shpenzoni më shumë kohë për gjërat”) apo të bëhet vlerësim personal të një kolegu (“Ju jeni aq autoritarë” apo “Nëse më pyetni, ju tmerroheni se mos bëni gabime”).  Këshilla të tilla zakonisht nuk shërbejnë për të ndihmuar pjesëmarrësit e auditit që të bëhen të vetëdijshëm për hapsirat në punën e tyre dhe duhet shmangur.  Andaj, duhet kufizuar, informatat kthyese në gjykime të detajizuara bazuar në udhërrëfyesit në pajtim.  Pjesëmarrësit e auditit mund të nxjerrin konkluzat e veta, nëse është e domosdoshme, me ndihmën e grupit.

• ·    Kriticizimi duhet të jetë eksplicit, i kuptueshëm, dhe i prezentuar mirë me dëshmi të mjaftueshme dhe qartësi.  Observuesit duhet të jenë shumë preciz se si kanë arritur deri te gjykimi.  Kjo parandalon dhënien e vlerësimeve të përgjithshme favorizuese apo disfavoriuzues (nënçmuese).

• ·        Informatat kthyese duhet të jenë pozitive dhe stimuluese.  Pjesëmarrësit e auditit duhet të inkurajohen të pasqyrojnë punën e tyre dhe të përshtaten në skema të reja të sjelljes dhe nuk duhet të humbin vetëbesimin e tyre.  Andaj, është thelbësore gjithashtu të përfillet se çfarë bën pjesëmarrësi i auditit! Kjo shpesh lihet pas dore, sepse njerëzit kanë ndjenjën se flet për vetë-veten dhe për shkak se disa njerëz e kanë vështirë që tjerëve t’u japin informata pozitive kthyese apo t’i pranojnë vet.  Nuk është aq më pak pjesë esenciale e rishqyrtimit kolegial.

• ·         Anëtarët e rishqyrtimit kolegial, sidoqoftë, nuk duhet t’i trajtojnë kolegët e tyre me dorë të lehtë, kështu duke lënë pas dore dhënien e vlerësimeve esenciale. Përvoja ka treguar se rishqyrtimi kolegial mund të jetë dëshprues nëse dikush është tejet i mirë apo e kursen pjesëmarrësin e auditit nga kriticizmi.

• ·    Preferohet që kriticizimi të mos jetë i përqëndruar në kontaktet individuale ndërmjet punëtorëve shëndetësor dhe pacientëve, por në skemën e përgjithshme në punën e tyre, siç është treguar në një numër të madh të rasteve apo kontakteve.  Përndryshe njeriu mund të jetë i shtyer të dobësoj informatat kthyese për shkak të rrethanave të jashtëzakonshme në rastin e caktuar.  Zakonisht ekzistojnë arsye valide për punën e secilit kontakt me pacientë.  Rishqyrtimi kolegial, sidoqoftë, ka të bëj me rutina dhe skema të ngurta të punës.

• ·         Gjatë prezentimit të informatave kthyese pjesëmarrësit të auditit i ndihmot të flas i pari, duke identifikuar aspektet e mira, pastaj dallimet në punën e tij apo saj.  Prej aty, pjesëmarrësi i auditit i cili pranon informtata kthyese dëgjon me kujdes dhe merr shënime se çfarë është thënë, pa debat! Kërkohen qartësimet, por nuk duhet mbrojtur vehten dhe nuk duhet kundërshtuar nëse informatat kthyese janë të vërteta apo jo.  Më tutje, informatat kthyese mund të shfrytëzohen nga pjesëmarrësi i auditit për të zgjedhë synimet për ndryshime në punë të individit apo të ordinancës.

Kjo dhënie e informatave kthyese njëri-tjetrit formon lidhjen ndërmjet identifikimit të punës dhe implementimit të ndryshimeve në kujdesin mjekësor familjar.

PLANIFIKIMI DHE IMPLEMENTIMI I NDRYSHIMEVE

Informatat kthyese të pranuara nga kolegët e juaj mund të ofrojnë një stimul shumë të fuqishëm për nxjerrjen e ndryshimeve të dëshirueshme në punën praktike, me kusht që vëmendje e mjaftueshme i është dhënë planifikimit të ndryshimeve të tilla gjatë procesit të rishqyrtimit kolegial.  Shpesh herë, anëtarët e grupeve ndjejnë se procesi rishqyrtues është plotësuar pasi që kanë dhënë dhe pranuar komente në punën e tyre dhe të kolegëve të tyre.  Hapi drejtë nxjerrjes së pasojave nga informatat kthyese shpesh neglizhohet apo ndërmerret ma mjaft hamendje.  Sidoqoftë, është e qartë nga shumë studime që informatat kthyese janë të domosdoshme, por nuk mjaftojnë si hap drejtë vetë ndryshimeve në punë.

Andaj, ky hap vijues i planifikimit dhe implementimit të ndryshimeve gjithashtu duhet të kryhet në mënyrë rigoroze dhe të strukturuar.  Ai përbëhet nga aktivitetet në vijim:

• 1.      Identifikimi i fushave për ndryshimin dhe vendosjen e qëllimeve specifike që mund të arrihet në kohë relativisht të shkurtër.  Secili pjesëmarrës apo ordinancë zgjedhë qëllimet specifike për ndryshim të cilat janë më relevante për situatën e tyre punuese, me ndihmën e kolegëve.  Grupi kolegial ka kujdes të veçantë që anëtarët individual të grupit kolegial apo kolegët mos t’i caktojnë synimet e tyre tepër lartë.  Një apo dy qëllime të arritshme apo një plan për ndryshim hap pas hapi, është i preferuar.

• 2.      Identifikimi dhe diskutimi i barierave specifike për arritjen e ndryshimeve të dëshiruara.  Këto barriera mund të jenë të lloj-llojshme dhe të lidhura me aspektet personale të punëtorëve shëndetësor (njohuritë, qëndrimet, shkathtësitë) apo me rrjetën sociale, hapësirat e ordinancës apo faktorët struktural. Nganjëherë të dhënat mbi këto probleme duhet të mbledhen në mënyrë sistematike, për shembull përmes vrojtimit apo metodave të ofruara nga qasjet e “menaxhimit të përgjithshëm të cilësisë” nga industritë (si algoritmet, diagramet shkaku-efekti apo analizës Pareto).  Shpesh, sidoqoftë, stuhi mendimesh në grupën kolegiale do të ndriçojnë mjaftë shumicën e barierave.

Në diskutim, individët apo qendrat mund të identifikojnë bariera të ndryshme, por shpesh anëtarët e një grupi kolegial vërtetojnë se kanë shumë probleme zakonisht për arritjen e ndryshimeve.  Arritja e vetdijësimit mbi problemet e krahasueshme për arritjen e ndryshimeve të dëshiruara mund të jepë lehtësim dhe përkrahje për pjesëmarrësit.

• 3.      Planifikimi dhe implementimi i ndryshimeve.  Anëtarët e grupit ndihmojnë njëri tjetrin për gjetjen e zgjidhjeve për problemet e identifikuara.  Në këtë mënyrë strategjia mund të zhvillohet me veprimet specifike të drejtuara drejtë barierave dhe problemeve të identifikuara.  Kur ekzistojnë probleme relevante për shumicën e grupës kolegiale, mund të zgjedhet një strategji e përbashkët për tërë grupin.

• 4.      Vedosja e planit për ndryshim.  Kjo mund të bëhet pjesërisht brenda grupit, pjesërisht jashtë tij. Përkrahja e kolegëve mund të jetë posaçërisht e dobishme për demonstrimin e sjelljes alternative, në dhënen e zgjidhjeve eksplicite për probleme specifike, në aranzhimet për ndihmën e njëri tjetrit dhe në pajtimin mbi kontratën formale për implementimin e ndryshimeve.  Ndërmjet sesioneve pjesëmarrësit duhet të eksperimentojnë aktivisht me rutinat apo praktikat e reja në pajtim.

Sigurimi i kualitetit gjenë vlerën e tij në nxjerrjen e përmirësimeve në vet kujdesin për pacientin.  Andaj, duhet kushtuar aq kohë në procesin e rishqyrtimit kolegial për simulimin dhe implementimin e ndryshimeve sa edhe për zhvillimin e udhërrëfyesve apo mbledhjen dhe diskutimin e të dhënave.

PËRCJELLJA

Hapi final në procesin e rishqyrtimit kolegial, ai i cili mbyllë ciklin, është ai i vlerësimit nëse pjesëmarrësit ishin të suksesshëm apo nëse kanë arritur qëllimet e tashme të tyre për përmirësimin e punës praktike. Kjo implikon veprimet vijuese:

• ·         Matjet e përsëritura: provat e mbledhjes së të dhënave dhe analizës.

·                   - Kur qëllimet nuk arrihen, analizohen shkaqet e dështimit.  A ishin për shkak të:

-                    - Synimeve apo kritereve joreale; a duhet këto të adaptohen?

-                    - Përpjekjeve e pjesëmarrësve: a kanë bërë me të vërtetë maksimumin e tyre për të nxjerrë

                   ndryshimet e pajtuara?

-                              - Faktorëve që i referohen rrethanave sociale apo strukturës së ordinancë?

• ·         Bëhet plani për veprime të mëtutjeshme: kriteret dhe synimet mund të përshtaten, apo mund të bëhet një plan i ri, më efektiv, për nxjerrjen e ndryshimeve në ordinancë.

ZGJEDHJA DHE PAJTIMI I KRITEREVE DHE SYNIMEVE

• ·      Pajtimi mbi qëllimet e përgjithshme për përmirësimin e praktikës në lidhje me temat e zgjedhura,

• ·         Zgjedhja e indikatorëve kyç për temat e zgjedhura,

• ·         Definimi i kritereve për punën e dëshirueshme,

• ·         Mundësisht, definimi i standardeve specifike të cakut të cilat një grupë apo qendër dëshiron të arrijë.

OBSERVIMI I PRAKTIKËS DHE VLERËSIMI I KUJDESIT

·         Zgjedhja apo zhvillimi i instrumenteve dhe procedurave për mbledhjen e të dhënave dhe

·         Analiza,

·         Mbledhja e të dhënave mbi punën e qendrës,

·         Analizimi i këtyre të dhënave: krahasimi i performances me synimet, duke shiquar në krahasimin mes kolegëve dhe trendeve,

·         Dhënia e informatave kthyese të kuptueshme dhe të organizuara mirë.

PLANIFIKIMI DHE IMPLEMENTIMI I NDRYSHIMEVE

• ·         Identifikimi i fushave për ndryshim, zgjedhja e qëllimeve individuale dhe të ordinancës për

• ·         Përparim

• ·         Identifikim të problemeve specifike dhe barrierave për arritjen e këtyre përparimeve,

• ·         Planifikim të veprimeve dhe zgjedhje të strategjive për implementim të ndryshimeve dhe zgjidhje të problemeve,

• ·         Aplikimi i planit për ndryshime.

PËRCJELLJA

• ·         Analiza

-                      - Pjesëmarrësit a kishin sukses?

-                      - Nëse jo, pse jo?

• ·         Planifikimi i përsëritjes së hapave të caktuar.

Ky proces është i natyrës ciklike. Hapat nuk duhet të fillojnë në çfarëdo pikë të caktuar. Për shembull, në vend se të fillohet me caktimin e caqeve nganjëherë mund të jetë më mençuri të fillohet pas zgjedhjes së temës, me mbledhjen dhe analizën e të dhënave. Këto të dhëna pastaj mund të shfrytëzohen për të studiuar problemet në praktikë dhe për tu pajtuar në synimet specifike për përparim. Shpesh është më së miri të punohet në disa tema së bashku ashtu që me të hyrë të projektit në fazën për “analizë” dhe “ndryshim” mbledhja e të dhënave mund të fillojë për temën vijuese.

Shumica e punëtorëve shëndetësor në mjekësi familjare janë nën presion konstant të kohës dhe janë mësuar në punë të shpejtë. Ata tentojnë të mërziten shpejtë nëse i adresohen një teme të caktuar për një kohë të gjatë apo aplikojnë një metodë rishqyrtimi specifik vazhdimisht. Përvoja na ka mësuar për rëndësinë e ndryshimit të vazhdueshëm të të dyjave, temave të studiuara dhe metodave të shfrytëzuar për rishqyrtim kolegial.

RISHQYRTIMI KOLEGIAL PËRMES AUDIO DHE VIDEO INÇIZIMEVE

Rishqyrtimi kolegial që shfrytëzon audio apo video inçizime të konsultimeve të pacientëve ka treguar vlerën e tij në lloj-lloj situata. Në Britani të Madhe është zhvilluar një traditë e auditit me videokaseta. Të dy metodat ofrojnë bazë shumë të mirë për auditin e shkathtësive konsultative në një grupë të punëtorve shëndetësor në praktikën familjare (5-10 pjesëmarës). Auditi është ngjallur si pasojë e faktit që pjesëmarrësit janë drejtëpërdrejtë të konfrontuar me një situatë të vërtetë konsultimi. Fillimisht, mund të dalë kërcënues: prania e aparateve inçizuese në dhomën e konsultimeve kërkon pak mësim me te (adaptim), siç duhet edhe kërkimi i lejes së pacientit për të inçizuar dhe gjatë vlerësimit të punës personale të dikujt në grupin për rishqyrtim kolegial. Në përvojën tonë, vështirësistë së shpejti zbehen dhe shfrytëzimi i video dhe audio kasetave gradualisht bëhet vegël e çmuar lartë në procesin e përmirësimit të cilësisë.

AUDIO DHE VIDEO INÇIZIMET

Lëshimi i konsultimeve të pacientëve në audio apo video kasetë duhet të jetë i përgatitur mirë nga pjesëtarët e auditit. Suksesi i takimit varet, në masë të madhe në materialin e ardhur nga pjesëmarrësit e auiditit dhe në mënyrën në të cilën ata janë përgatitur vet.

Audio inçizimet

• ·        Audiao-inçizuesi instalohet në dhomën për konsultime në atë mënyrë që të jetë jashtë fushës vizive të pacientit.

• ·         Shfrytëzohet mikrofon i veçantë, i ndjeshëm i cili mundësisht mbulon edhe konsultimin edhe dhomat e ekzaminimit. Më parë testohet si duhet lokacioni i mikrofonit.

• ·         Gjithashtu është e mundur të shfrytëzohet inçizues “portabil” me mikrofon të veçantë i cili bartet nga ana e punëtorit shëndetësor.

• ·         Gjatë një ore arbitrare, inçizohet një kasetë 90 minutash. Shënoni të dhënat e pacientëve dhe ankesat e tyre.

• ·         Për secilin pacient, pas konsultimit, mbushet formulari “Formulari regjistrues shkathtësitë konsultuese” sa më detajisht që është e mundur.

Formulari regjistrues për shkathtësi konsultuese.

Me përfundimin e orës apo kur shiriti mbushet, pjesëmarrësi i auditit duhet të lëshojë kasetën dhe të zgjedhë një numër të konsultimeve apo pjesë të konsultimeve për grupin e rishqyrtimit. Në përgjithësi zgjedhen takimet të cilat nuk janë as tepër të vështira, as tepër të thjeshta. Mos të zgjedhen konsultimet e zgjeruara (zgjatura) që përfshijnë çështje komplekse psikologjike apo konsultimet që vështirë i nënshtrohen auditit. Të shënohet vlera e numëruesit të inçizuesit për pjesët e zgjedhura. Kaseta vendoset në fillim të pjesës së parë që do të prezentohet, me qëllim të kursimit të kohës gjatë takimit.

Video inçizimi

Gjatë shfrytëzimit të video inçizuesit disa faktorë shtesë janë relevant:

• ·         Shfrytëzimi i një sistemi të video inçizimit i cili është kompatibil me sistemin e aparateve të shfrytëzuara për lëshimin e kasetës në grupë (zakonisht VHS).

• ·         Shfrytëzimi i thjerrëzës me kënd të gjërë ashtu që shumica e dhomës për konsultime të jetë në ekran. Kamera vendoset në atë mënyrë që fytyrat e mjekut dhe e pacientit të jenë të dukshme. Nëse kjo nuk është e mundur, atëherë duhet koncentruar në fytyrën e pacientit. Preferohet instalimi i një mikrofoni të zgjatur, të veçant në tavolinë. Mikrofoni i brendshëm i kamerës shpesh është i papërshtatshëm.

• ·         Shfrytëzimi i një sistemi i cili lejon inçizimet prej tre deri katër orë, ashtu që një orë e plotë të mund të inçizohet. Ndalja e kasetës gjatë orës është edhe vështirë të mbahet në mend edhe pengon.

• ·         Eshtë e nduar ndurëshme posedimi i pilotit me të cilin kamera mund të pauzohet apo të fiket.

Video kamerat moderne kanë rregullim të mirë të ekspozimit. Zakonisht, nuk nevojitet ndriçimi shtesë.

PËLQIMI I PACIENTIT

Edhe për audio edhe për video inçizimet, pëlqimi i informuar me shkrim nga pacienti është i obligueshëm. Kërkesa duhet të bëhet në atë mënyrë që pacienti të ndjehet plotësisht i lirë të refuzojë. Mjeku gjithashtu kërkon lejen për diskutimin e inçizimit me mjekët tjerë. Aq më tepër, pacientët duhet të jenë në gjendje të tërhiqen nga pëlqimi i tyre. Të gjitha nga këto kërkojnë spjegim të qartë lidhur me qëllimin e incizimit, duke mos nxitur anksiozitet të panevojshëm., për shembull:”Do të dëshiroja të inçizoj bisedën tonë në audio/video kasetë për edukimin tim të vazhdueshëm. Kaseta do të lëshohet para një grupi mjekësh familjar, të cilët pastaj do të komentojnë mënyrën time të punës. A jeni të pajtimit me këtë?” Përvoja tregon se pacientët rrallë kundërshtojnë. Kur kundërshtojnë, apo kur hamendem, nuk duhet insistuar.

SESIONI I RISHQYRTIMIT KOLEGIAL

Për rishqyrtim kolegial ekziston procedurë fikse dhe një numër hapash të qartë të cilat përcjellen saktësisht, çdo herë. Në atë mënyrë pjesëmarrësit shpejt njoftohen me procedurën. Kohëzgjatja e takimit varet nga numri i konsultimeve të cilat rishqyrtohen. Procedura spjegohet hap pas hapi si në vijim:

A. Përgatitja

Në fillim të secilit sesion, njeriu mund të shpenzoj pak kohë në rishqyrtimin e sesionit të kaluar dhe efekti që kishte në pjesëmarrësit:

• ·         Çfarë kanë bërë anëtarët e grupit ndërmjet sesioneve me shkathtësitë dhe qëndrime të reja të cilat i kanë zhvilluar në takimin e kaluar?

• ·         Si mendojnë se ka shkuar takimi? A ka ndonjë përparim në menaxhment të takimit të kërkuar?

Një moment pasqyrimi si ky mund të shfrytëzohet si “nxemje”, por nuk duhet të zvarritet tepër gjatë. Në vazhdim duhet të bëhet një vendim mbi aspektet e konsultimit i cili do të merret parasysh për procesin e rishqyrtimit kolegial. Shfrytëzimi i audio apo video incizimeve është posaçërisht i dobishëm për rishqyrtimin e shkathtësive të përgjithshme konsultuese, si strukturimi i procesit të ofrimit të kujdesit shëndetësor, komunikimi me pacientë, marrja e anamnezës dhe me dhënjen e informatave dhe drejtimeve. Grupeve u rekomandohet të zgjedhin një aspekt të caktuar të punës për t’a shfrytëzuar në rishqyrtim kolegial, për shembull edukimi i pacientëve apo raporti mjek-pacient. Sidoqoftë, instrumentet e zhvilluara nga të tjerët gjithashtu mund të shfrytëzohen. Kur grupi është i madh (më shumë se tetë persona), këshillohet të ndahen në nëngrupe (katër deri në pesë persona). Rishqyrtimi kolegial përmes audio dhe video inçizimeve funksionon posaçërisht mirë në ambient të sigurtë të një grupi të vogël, intim.

Mjeku vijues familjar i cili do t’i nënshtrohet auditit thotë disa fjalë mbi materialin që ai apo ajo do t’i paraqes grupit:

• ·         Për kë flasin videokasetat: gjinia dhe mosha e pacientëve, nëse kontaktet janë të reja apo të vjetra, një prapavijë, dhe llojin e ankesave. Hyrja për kontaktet mund të jetë formë skice. Spjegimi i saktë se çfarë ka pacienti dhe hollësitë e anamnezës së jetës mund të anashkalohen apo, nëse janë fare relevante, më së miri diskutohen pastaj.

• ·         Arsyja e veçantë për zgjedhjen e këtyre kontakteve: ndonjë pyetje e posaçme që duhet shtruar anëtarëve të grupit mbi këto kontakte, apo ndonjë aspekt i veçantë të cilit duhet t’i kushtojnë vëmendje të posaçme.

Nëse auditi duhet të rrjedhë lehtësisht, është me rëndësi të mbikëqyret numri i kontakteve që janë prezentuar, natyra e tyre dhe gjatësia e tyre.

• ·         Numri i kontakteve: kur rishqyrtohet, nuk është aq pyetja se si mjekët e përgjithshëm punojnë në raste individuale, sa është çështja se cilat prej praktikave rutinore i arrisin kriteret e të punës së  mirë të mjekut familjar dhe cilat jo. Është e domosdoshme të dëgjohet një numër i kontakteve për të qenë në gjendje të gjykohet dhe gjatë këtij veprimi duhet mbajtur syrin tek ora. Nga përvoja, do të dukej se dy deri tre kontakte apo pjesë të kontakteve, që arrijnë gjithësej maksimumin prej 20 minutash, ofrojnë bazë të arsyeshme për një vlerësim të mënyrës punës. Një alterantovë është të kyçen sa më shumë mjekë të përgjithshëm që është e mundur në rishqyrtim gjatë një sesioni. Në këtë rast, secili pjesëmarrës është i kufizuar në një konsultim apo madje vetëm një pjesë të tij. Anëtarët gjithashtu do të përparojnë duke observuar kolegët e tyre.

• ·      Lloji i kontaktit: Disa pjesëmarrës kanë tendencë të zgjedhin prezentimin e rasteve të posaçme apo rasteve të cilat sipas tyre ishin shumë të vështira. Mirëpo, siç deri tani është theksuar, janë elementet e mënyrës së zakonshme të punës prezente te të gjithash kontaktet, të cilat janë me rëndësi në rishqyrtim. Preferohet që individi duhet të zgjedhë kontakte “në mes të rrugës” të praktikës familjare, posaçërisht në fillim prej së cilës personi i cili i nënshtrohet auditit mund të mësojë diçka: jo shumë vështirë dhe jo shumë lehtë, dhe, posaçërisht, jo shumë gjatë.

• ·    Gjatësia e kontaktit: Aftësia e grupit të auditit për të dëgjuar gojëhapur materialin e konsultimeve është e kufizuar. Nuk duhet harruar se duhet të jetë një pjesë e mirë e kohës për gjiron vlerësuese dhe për tentimn e formulimit të përmirësimeve. Duke marrë të gjitha këto në konsideratë, maksimumi i dëgjimit është 20 minuta. Nëse është e domosdoshme, kaseta mund të ndalet gjatë një kontakti specifik.

Përfundimisht, detyrat vlerësuese janë të ndara, sipas nevojës. Mund të jetë praktike që anëtarëve t’u jepen detyra të ndryshme. Disa do të dëgjojnë dhe do t’i kushtojnë vëmendje aspekteve specifike të mënyrës së punës, deri sa të tjerët janë të përqëndruar në elemente tjera të kujdesit të ofruar. Për shembull, kur grupi kishte zgjedhur udhërrëfyesit për shkathtësi të përgjithshme konsultuese, një pjesë e grupit mund të fokusohet në strukturimin e konsultimit, deri sa tjetri mund të kyçet në vlerësimin e raportit mjek-pacient.

B. Mbledhja dhe vlerësimi i të dhënave mbi performancën

Kaseta lëshohet dhe pjesëmarrësit e shiqojnë apo dëgjojnë konsultimin e prezentuar. Deri sa kaseta ecën, më së miri është të bëhet një rezime e shkurtë e kontakteve. Njëri shenon fjalë për fjalë disa fjali të mjekut të përgjithshëm, posaqërisht në fazën spjeguese, gjatë stadit spjegues dhe në stadin e formulimit të planit. Ekzaminimi fizik mund të regjistrohet me fjalë kyçe. Kjo gjithashtu është metodë e përshtatshme për regjistrimin e reaksioneve të pacientëve. Gjatë dëgjimit, është më mirë të gjykohet dhe kritikohet rreth shkathtësive specifike. Është shumë më mirë të bëhet më pas, duke shfrytëzuar të dhënat e mbledhura (shënimet) si udhëzim dhe duke përcjellur kriteret, përndryshe ekziston rreziku i ndjekjes së përshtypjeve tejet subjektive.

Gjatë apo menjëherë pas dëgjimit të kasetës pjesëmarrësi i auditit prezenton të dhëna shtesë mbi mënyrën e punës nga fleta regjistruese të cilat nuk janë të vlerësueshme nga kaseta. Kjo është posaçërisht e domosdoshme kur shfrytëzohet audio kaseta.

Me të fikur kasetën, duhet marrë kohë që anëtarët e grupit të analizojnë shënimet të cilat i kanë mbledhur dhe të krahasojnë mënyrën e punës me kriteret e pajtuara. Së pari, konsultimet e ndryshme vlerësohen veçmas. Pastaj, gjetjet e disa konsultimeve me radhë përmbledhen për të fituar përshtypjen e përgjithëshme:

• ·         Cilat janë pikat e forta në stilin e punës së këtij mjeku të përgjithshëm?

• ·         Cilat janë mangësitë, zbraztësitë?

Vlerësuesi zgjedhë një apo dy nga pikat e forta dhe një apo dy pika të dobëta, për diskutim në stadin e informatave kthyese dhe përgatitë një prezentim të qartë, të kuptueshëm dhe konstruktiv të informatave kthyese.

Është me rëndësi kufizimi i numrit të komenteve kritike. Kur një grupë kolegësh prezenton një listë të gjatë të vërejtjeve, është vështirë për pjesëmarrësin a auditit t’i kujtojë apo t’i ballafaqojë ato. Kur diskutohen mangësitë më të rëndësishme, është më shumë e mundur që pjesëmarrësi i auditit do të shfrytëzojë komentet në përmirësimin e mënyrës së punës.

C. Informatat kthyese

Para se që anëtarët e grupit të fillojnë komentimin, pjesëamrrësve në audit duhet dhënë rasti për të dhënë reaksionet e tyre për mënyrën e punës së tyre nëse janë të gatshëm. Një moment i tillë gjithashtu i mundëson pjesëmarrësve të auditit të zvogëlojnë presionin. Ekziston rreziku që niveli i tensionit të rritet, derisa shiqohet apo dësgjohet kaseta. Duke zvogëluar, me punë, një pjesë të këtij tensioni pjesëmarrësit e auditit do të jenë më të hapur për pranimin e kriticizmit. Idea nuk është që vetë pjesëmarrësit e auditit të fillojnë dhënjen e rishqyrtimit formal për pikat e tyre më të forta apo të dobëta. Përgjigja duhet të jetë e shkurtë dhe, për shembull, të pasqyrojë se çfarë është ndjenja kur dëgjon vlerësimin e mënyrës së punës së tij apo pranimi i kriticizmit.

Ekziston një tendencë për të reaguar ndaj apo të diskutohen komentet menjëherë. Kjo mund të shkaktojë një atmosferë më të tendosur. Është më mirë nëse pjesëmarrësit e auditit nuk reagojnë gjatë prezentimit të informatave kthyese apo të jenë përgjegjës për mënyrën e punës së tyre. Ata duhet të lejojnë që kriticizmi të ketë ndikimin e tij, të shenojnë sa më shumë që është e mundur çfarë është folur. Nëse disa komente kritike të caktuara janë të paqarta, ata mund të dëshirojnë të pyesin për spjegime të mëtutjeshme.

Vetë gjiroja vlerësuese mund të organizohet në mënyrën si në vijim. Kjo mund të duket mjaftë rigjide, por në fillim të procesit të rishqyrtimit kolegial këshillohet të lejohet që informatat kthyese të jenë mjaftë artificiale dhe shkollore. Një anëtar i grupit jepë informata kthyese: makisimumi i dy pikave të forta dhe dy të dobëta, me argumentet për këto vlerësime të bazuara në shfrytëzimin e kritereve të pajtuara. Kur anëtarët tjerë të grupit janë koncentruar në shkathtësitë e njejta, ata prezentojnë komente shtesë. Në vazhdim, anëtarët tjerë të grupit mund të japin komente mbi shkathtësitë tjera.

Në gjirot vlerësuese pjesëmarrësit në audit janë fokusi i vëmendjes. Ata mund të bëjnë zgjedhjen nga kriticizmi i ofruar, madje edhe nëse anëtarët e grupit nuk janë në pajtim në të gjitha aspektet.

Në stadin e mëtutjeshëm mund të ketë më shumë fleksibilitet gjatë gjirove vlerësuese. Kriticizmi mund të jetë më i shtyer për kërkesat e pjesëmarrësve të auditit. Kriteret tjera, instrumentet dhe metodat e rishqyrtimit kolegial mund të shtohen. Për shembull, kur pjesëmarrësit në audit të jenë observuar në dhomën për konsultim nga një kolegë, rezultatet e këtij vlerësimi mund të shfrytëzohen për t’iu përputhur analizave të audio dhe video kasetave. Kjo mund të shtojë mjaftë vlerësimin e mënyrës së punës.

D. Planifikimi dhe implementimi i ndryshimeve

Pjesëmarrësit në audit gjatë gjiros vlerësuese, kanë shënuar sa më shumë që kanë mundur se çfarë është diskutuar. Pasi që gjiroja është përfunduar ata ftohen për të reaguar ndaj kriticizmit në mënyrë të përgjithshme, për shembull duke shfrytëzuar pyetjet si:

• ·         Me cilën pjesë të kriticizmit do të pajtoheshit?

• ·         Çfarë ju vjen vështirë të pranoni?

• ·         Çfarë është e paqartë?

Pjesëmarrësit e audituar mund të kalojnë nëpër pikat e kriticizmit përsëri, të shtrojnë pyetje, apo të japin informata shtesë mbi arsyet për veprimin në mënyrë të caktuar. Ky aktivitet mund t’u ndihmojë atyre të absorbojnë komentet. Është me rëndësi që pjesëmarrësi i auditit gjithashtu t’i diskutojnë komentet pozitive.

Në vazhdim, pjesëmarrësit e auditit janë të stimuluar të depërtojnë më thellë në kriticizmin dhe të zgjedhin aspektet e mënyrës së punës së tyre të cilat kërkojnë ndryshime:

• ·         Cilat pika janë më të rëndësishmet për ju?

• ·         Kujt duhet t’i kushtoni vëmendje të posaçme në të ardhmen e afërt?

• ·         Zgjedhni një apo dy aspekte mbi të cilat do të punoni ju në muajin e ardhshëm.

Pasi që është shumë vështirë të implementohen më shumë se disa ndryshime në rutinat, për momentin, pjesëmarrësit në audit duhet të kufizojnë veten në tendencat e tyre.

·         Në këtë mënyrë bëhet plani specifik për ndryshim. Personi i audituar/vlerësuar mund të jetë i gatshëm, me qartësimin e vërejtjeve, të përgjigjet me “mirë, tani unë e di, apo jo”.  Tregohet pak entuziazëm për mënyrat organizuese të ndikimit në ndryshimin e sjelljes. Kjo mund të ngritet sepse nevojitet ca kohë që kriticizmi të ngulitet apo për pranimin që gjërat me të vërtetë mund të bëhen ndryshe. Personi mund të jetë i aftë të ndihmojë një pjesëmarrës në audit për të ecë një hap para në momente si ky me pyetje si:

• ·         A keni ndonjë ide se si mund t’i ndryshoni këto rutina?

• ·         Cilë është saktësisht problemi që përjetoni ju me ndryshimin e mënyrës së punës?

• ·         Çfarë në veçanti keni nevojë për t’ju aftësuar t’i bëni gjërat ndryshe?

• ·         A keni nevojë për më shumë njohuri apo shkathtësi apo a keni nevojë ndryshimin e aspekteve strukturale apo organizative të mënyrës së punës së qendrës?

Barrierat për arritjen e ndryshimit të dëshiruar hulumtohen hollësisht së pari nga vetë pjesëmarrësit në audit. Vetëm pas kësaj anëtarët e grupit mund të pyeten të japin sygjerimet apo të propozojnë alternativat.

Kur koha është në dispozicion rutinat e reja mund të praktikohen përmes lojës me role. Një nga anëtarët e grupit është pacient. Luhet njëri nga kontaktet në audio apo video kasetë. Pjesëmarrësit të audituar i kërkohet të eksperimentojë me mënyrën alternative të propozuar të punës. Anëtarët e grupit pastaj komentojnë për këtë mënyrë të punës mandej dhe japin propozimet se si mund të arrihen përparimet e dëshiruara. Loja me role mund të përsëritet.

Në disa instanca bëhet e qartë se mangësitë në mënyrën e punës, posaçërisht në komunikim me pacientin, kanë të bëjnë me veçoritë personale, vlerat, nevojat, përvojat apo pasiguritë e personit të audituar. Ndryshimi i këtyre mund të kërkojë përpjekje të konsiderueshme dhe nuk është pjesë e procesit të rishqyrtimit kolegial. Mjeku i përgjithshëm duhet t’i referohet metodve tjera si grupit konsultues, Balint grupit apo grupit pët trajnim personal.

Është me rëndësi për pjesëmarrësit e audituar të japin një raport të shkurtër të pikave të rëndësishme të trajnimit pas gjykimit të mënyrës së punës së tyre dhe pas përgatitjes së planit për ndryshim. Kjo e shtyen pjesëmarrësin e audituar të mendojë përsëri mbi pikat e forta dhe mbi hapsirat në mënyrën e punës. Aq më tepër kur pikat shfaqen në bardh e zi, ato fitojnë ndërtim dhe bëhen stimulim më i fuqishëm për të kryer vetë ndërrimet. Njëkohësisht ato ofrojnë rast për më vonë të shiqohen se cilat janë synimet për ndryshime ku dhe nëse pjesëmarrësi i audituar kishte sukses në arritjen e ndryshimit.

Në fillim të takimit vijues mund të ndalet për të konsideruar shkurtimisht se çfarë ka bërë pjesëmarrësi i audituar për implementimin e ndryshimeve në periudhën ndërmjet sesioneve.

OBSERVIMI I PËRBASHKËT I PRAKTIKËS

Observimi i përbashkët i praktikës merret me një apo më shumë punëtor shëndetësor të cilët observojnë një punëtor tjetër shëndetësor në punë. Kjo mund të përfshijë inspekcionin e hapsirave të qendrës apo observimin e menaxhmentit të ordinancës. Observuesit gjithashtu mund të jenë prezent gjatë kontakteve me pacientë në qendër apo në vizita shtëpiake. Ata madje mund të jenë prezent gjatë aktiviteteve tjera, si takimete e ekipit të kujdesit shëndetësor primar, në punët administrative apo takimet edukative. Ata mund të mbledhin informata në mënyra të ndryshme: përmes observimit të drejtëpërdrejtë, përmes pytësorëve, përmes auditit me diagrame, apo përmes anketave të pacientëve.

Procedura do të varet nga synimet. Synimet mund të dallojnë për observuesin dhe të observuarin në kujdesin shëndetësor. Personi i observuar dëshiron të auditohet në mënyrë sistematike dhe të hollësishme dhe të pranojë informata kthyese mbi mënyrën e punës për të qenë në gjendje të bëjë ndryshime. Për observuesit, observimi i qendrës është së pari një ushtrim në observimin dhe vlerësimin e saktë të mënyrës së punës së kolegut apo të qendrës. Kjo pasohet me ushtrimin e aftësive të tyre në dhënien e infromatave kthyese të diferencuara dhe të baraspeshuara. Për më tepër, ndodhë që në procesin e vetë-auditit: observuesit mund të krahasojnë mënyrën e punës së qendrës që observohet me mënyrën e punës individuale të tyre apo të qendrës dhe të tentojnë të kuptojnë se ku qëndrojnë dallimet dhe çfarë do të thotë kjo në kuptim të metodave të tyre të punës.

Ekzistojnë një numër i përparësive dhe mangësive të observimit të punës së njëri tjetrit. Mangësitë janë se vizitori mund të ketë pikat e njejta të verbëta si dhe nikoqiri dhe që observuesit shohin vetëm shkëndija të asaj çka është procesi i vazhdueshëm i kujdesit shëndetësor. Me qëllim të ballafaqimit me këto mangësi është e domosdoshme të kenë metoda të qarta dhe të levërdishme dhe instrumente për vlerësimin e praktikës. Metodat e levërdishme për vizitë të qendrës janë çdo herë e më tepër në dispozicion në vendet si në Britani të Madhe (Çfarë lloj mjeku, antarësimi përmes vlerësimit dhe metodat e vizitës së qendrës për rishqyrtimin e auditeve).

Përparësia kryesore e observimit të punës përmes kolegëve shtrihet në faktin se këto metoda janë optimalisht të përshtatshme për thyerjen e izolimit relativ në të cilin mjekët familjar të caktuar dhe qendrat punojnë. Kriticizmi selektiv mbi pikat e dobëta dhe të forta në rutinat e punës jepet nga kolegët e profesionit të njejtë. Njëkohësisht observuesit marrit të gjitha llojet e ideve të reja për udhëheqjen e punës së tyre dhe për gjetjen e zgjidhjeve për problemet ekzistuese aty. Gjithashtu është me rëndësi që observuesit të përjetojnë atë, ata në qendrat e tyre nuk janë të vetmit duke luftuar me probleme të caktuara. Praktikuesit të cilët kanë përjetuar vizita të përbashkëta të qendrës janë në tërësi shumë pozitiv mbi këtë lloj të rishqyrtimit kolegial. Është shiquar si tejet e vlefshme dhe konstruktive edhe për observuesin edhe nikoqirin.

METODOLOGJIA E OBSERVIMIT TË QENDRËS

Mënyra në të cilën bëhet vizita e qendrës varet nga synimet dhe aranzhmanet e personave të ndryshëm të kyçur:

• ·         Dy kolegë mund të rregullojnë një vizitë të ndërsjellë, për shembull si pjesë e skemës së trajnimit në profesion.

• ·         Një grup përfaqësues i ekipit të qendrës, për shembull mjeku, menaxheri i qendrës, infermierja e qendrës dhe vizitori shëndetësor, mund të pranohen nga një grup i ngjajshëm në një qendër tjetër.

• ·         Një grupë kolegësh i punëtorëve shëndetësor nga qendra të ndryshme mund të rregullojnë observime të ndërsjella të qendrave si dhe pastaj t’i diskutojnë rezultatet e observimeve në grupe.

• ·         Observimi mund të kufizohet në një element specifik të mënyrës së punës në praktikë dhe andaj nuk kërkon aq shumë kohë dhe energji.

• ·         Observimi alternativisht mund t’i përkushtohet kërkimit të një pasqyre mjaftë përfshirëse të ofrimit të kujdesit shëndetësor në qendër dhe të zgjasë për një ditë të plotë.

• ·         Hapat në vazhdim merren në observimin e qendrës.

Përgatitjet

Së pari duhet bërë rregullime definitive ndërmjet qendrës nikoqire dhe observuesve me vështrim në aspekte të ndryshme të observimit:

• ·         Nevojitet pajtimi me vështrim në aspektet e performancës së praktikës e cila do të përfshihet në observim: çfarë do të vlerësojë observuesi, a ka qendra nikoqire ndonjë kërkesë të posaçme? Në përgjithësi observimi mund të adresojë:

-               - Shkathtësitë konsultuese: në këtë rast observuesi mund të jetë prezent në dhomën për   

              konsultime apo mund të rishqyrtojë audio apo video inçizimet.

-                    -   Performanca klinike: duke përdorë për shembull listat kontrolluese.

-               -  Menaxhimi i qendrës:

• ·         Kërkohet një orar për sesionin observues.

• ·         Zgjedhet një ditë apo një pjesë e ditës e përshtatshme kur qendra funksionon me rutinat e saj normale dhe kur priten pacientë të mjaftueshëm dhe kur do të ketë lloj-llojshmëri të mjaftueshme të aktiviteteve në qendër.

• ·         Rregullimet bëhen me vështrim në informatat kthyese dhe diskutim të këtyre informatave kthyese: a do të jetë me gojë apo me shkrim, do të vendoset ndërmjet nikoqirit dhe observuesit apo me personelin tjetër të qendrës të kyçur në diskutim, apo nëse do të jetë i prezentuar gjatë takimeve të grupit të rishqyrtimit kolegial.

• ·         Në fillim të periudhës observuese, observuesit i prezantohen gjithë personelit dhe shetiten përreth për të fituar një afërsi të përgjithshme me qendrën.

• ·         Qendra nikoqire duhet t’i informojë pacientët qartë mbi observimin (përmes recepcionistit apo përmes shpalljes së qartë dhe të lexueshme në dhomën e pritjes). Nëse një observues është prezent në një konsultim mjeku i përgjithshëm duhet të prezentojë observuesin në fillim të konsultimit. Pacientit duhet dhënë mundësia të refuzojë apo lejojë prezencën e observuesit (apo të refuzoj inçizimin e konsultimit nëse kjo është metoda që so të përdoret).

Shembull: plani për vizitë të qendrës

Observimi do të përfshijë:

• ·         Një vlerësim të shkathtësive të përgjithshme konsultuese;

• ·         Një anket të pacientit me vështrim të organizimit të qendrës;

• ·         Inspektimi i hapsirave të qendrës;

• ·         Pyetësorët për mjekët dhe anëtarët tjerë të ekipit të qendrës në organizimin e shërbimeve;

• ·         Një audit me diagram.

Orari i punës:

Kjo skemë mund të kufizohet në gjysëm dite duke përjashtuar, për shembull, observimet në dhomën për konsultime apo duke shkruar raportin dhe diskutuar gjetjet më vonë.

Observimi i qendrës dhe mbledhja e të dhënave

Observuesit duhet të mbledhin informata të mjaftueshme mbi temat që rishqyrtohen për të qenë në gjandje të arrijnë vlerësim të vlefshëm. Gjatë observimit të një sesioni si ky, aq shumë ndodhë për aq kohë të shkurtë, sa që është vështirë të merret pasqyrë e plotë. Kjo posaçërisht ndodhë gjatë observimit të kontakteve ndërmjet punëtorëve shëndetësor dhe pacientëve. Observuesit mund të tejngarkohen dhe të hutohen nga gjithë informatat dhe dëshmitë me të cilat janë të bombarduar. Andaj është me rëndësi:

• ·         Të përdoren lista eliminuese apo formularë shënimesh të strukturuara

• ·      Të kufizohet koha e observimit për mbledhjene e informatave dhe jo të tentohet ndonjë analizë fillestare.

Qendra nikoqire tenton, sipas mundësisë, të vazhdojë normalisht. Observuesit nuk përzihen me rrjedhat, nuk komentojnë aktivitetet dhe kufizojnë vetën në observim dhe regjistrim. Observuesit, me fjalë tjera, luajnë rol më tepër pasiv.

Mënyra me të cilën aspekte të ndryshme të performancës praktike mund të vlerësohen është përshkruar më poshtë. Natyrisht se është e mundur të shfrytëzohen instrumente dhe procedura nga burime tjera apo të ndërmerret vetëm një pjesë e procedurave në dispozicion. Për shumë mjek është vështirë t’a lënë qendrën e tyre një ditë të plotë, derisa shkojnë në një qendër tjetër për gjysëm dite mund të jetë shumë më e praktikueshme.

Performanca klinike

Për të vlerësuar punën klinike të një mjeku, observuesi mund të shfrytëzojë një listë kontrolluese. Posaçërisht, është e arsyeshme të zgjedhet një lloj-llojshmëri e gjendjeve që shfaqen më shpesh në qendrën familjare dhe të sjelljen lista kontrolluese për këto tema (për shembull, hipertensioni, diabeti, fyti i pezmatuar). Gjatë konsultimeve, observuesit mund të kufizojnë vetën në mbushjen e formularëve të përgjithshëm regjistrues, sepse mund të jetë vështirë të gjendet lista e duhur kontrolluese në çfarë do momente të dhëna. Listat kontrolluese duhet të kompletohen menjëherë pas një konsultimi deri sa kujtesa është ende e freskët. Nuk duhet më shumë se një minutë për mbushjen e tyre.

Shkathtësitë e përgjithshme konsultuese

Zakonisht nuk është e mundur të vlerësohen të gjitha shkathtësitë njëkohësisht, andaj shkathtësitë janë të ndara, për shembull:

• ·         Gjatë gjysëm-orës së parë observuesi mund të koncentrohet në fazën e hapjes të konsultimeve.

• ·         Gjatë periudhës vijuese shiqohet faza e diagnozës, trajtimit dhe edukimit të pacientit dhe këshillave.

·         Një periudhë tjetër kohore i kushtohet vlerësimit të strukturimit të konsultimeve.

Është shumë vështirë të kompletohen instrumentet gjatë konsultimeve, ashtu që observuesi mund vetëm të marrë shënime të kontakteve apo të fazave specifike të kontaktit. Ndihmon përsëri kompletimi i dokumentacionit sa më shpejtë pas përfundimit të konsultimit.

Observimi në dhomën për konsultime

Roli i observuesit gjatë kontakteve në dhomën për konsultime është pa pjesëmarrje aktive. Observuese, andaj, ka nevojë për një pozitë në dhomë që i përshtatet këtij roli. Vend i mirë do të ishte jashtë vijës së shiqimit ndërmjet mjekut dhe pacientit, por në një vend të tillë që edhe mjeku edhe pacienti mund të shihen.

Menaxhmenti i qendrës

Mund të observohen aspekte të ndryshme:

·         -  Pajisja

·         - Delegimi i detyrave

·         - Puna ekipore

·         - Organizimi i shërbimeve

·         - Shënimet klinike dhe administrative

·         - Menaxhimi i kontrollit të kualitetit dhe përparimi

·         - Menaxhimi i kohës.

Vlerësimi i të dhënave

Kur të gjitha të dhënat relevante apo të dëshiruara janë të mbledhura, gjetjet analizohen para se të mund të prezentohen informatat kthyese. Analiza përfshinë:

Performancën klinike

Kompletohen fletat dhe/ose listat kontrolluese dhe pastaj studiohen rigorozisht përmes krahasimit të performancës së observuar me kriteret në listën kontrolluese apo kriteret tjera të pranuara. Një rishqyrtim përbëhet prej:

·         - Veprimeve të kryera sipas kritereve

·         - Veprimet e rekomanduara që nuk janë kryer

·         - Veprimet e kryera që nuk janë të rekomanduara.

Observuesi nxjerrë një pasqyrë të rezultateve, duke caktuar prioritetet. A janë arritur mirë synimet e caktuara? A kishte shmangie të rëndësishme në performancën klinike? A kishte fusha të caktuara ku ndryshimet do të ishin posaçërisht të dobishme?

Shkathtësitë e përgjithshme konsultuese

Instrumentet komplete studiohen me kujdes. Për çdo shkathtësi të veçantë dhe/ose fazë në konsultim identifikohen (strukturimi i konsultimit, menaxhimi i raporteve me pacientin, performanca e përgjithshme klinike dhe prikosociale, edukimi i pacientëve, etj.) rutinat e mjekut:

• ·         Cilat janë pikat e forta gjatë performancës?

• ·         Cilat aspekte të performancës mund të përmirësohen?

Informatat kthyese lidhur me shkathtësitë e përgjithshme konsultuese në përgjithësi do të jenë kryesisht të natyrës kualitative dhe gjithashtu do të jenë subjektive deri në masë të caktuar. Andaj, rekomandohet, të përcjellen udhërrëfyesit sa më përafërt që është e mundur, për të parandaluar”etiketimin” dhe përgjithësimet të cilat mund të jenë tejet kritike.

Menaxhimi i qendrës

Të dhënat nga pyetsorët, vrojtimi i pacientëve, inspekcionet dhe/ose auiditi me diagrame analizohen. Informatat kthyese përmbajnë informata faktike mbi këto të dhëna. Sepse është vështirë të nxjerren instrumente precize për vlerësimin e kritereve të menaxhimit të qendrës, observuesit mund të kufizojnë vetën nga rutinat e qendrave të tyre, apo të cilat janë, në sytë e observuesit, të përshtatshme për përmirësim.

Dhënja e informatave kthyese

Informatat kthyese mund të jepen në kohë të ndryshme gjatë observimit, për shembull menjëherë pas konsultimeve të caktuara. Një përparësi e kësaj qasjeje është se përvoja është shumë e freskët, edhe për observuesin edhe për nikoqirin, por mangësia është se mund të shqetësojë rutinat normale të qendrës dhe se koha për pasqyrim në informatat kthyese nuk është në dispozicion.

Një qasje më e mirë është dhënia e disa përshtypjeve gjatë pauzave të kafes dhe drekës. Ata që janë duke u observuar mund të shtrojnë pyetje dhe mund të reagojnë në informatat kthyese. Observuesit duhet të theksojnë se këto informata kthyese derivojnë nga përshtypjet e para.

Është me rëndësi dhënia e informatave kthyese formale verbale para përfundimit të vizitës. Çdo qendër e vizituar duhet të pres një lloj përgjigje në këtë stad dhe për observuesit të shkojnë pa ndonjë informatë kthyese me gojë do të lë qendrën nikoqire me ndjenjë “të rrafshët” dhe do të humbë rastin për të marrë komentet e nikoqirit.

Në anën tjetër, përshtypjet ende nuk mund të jenë formuluar plotësisht, gjë që mund të shpiej qoftë në të qenë tepër kritik apo të qenit pa nevojë të kuptimshëm, e cila mund të jetë turpëruese nëse raporti i fundit është shkruar më kritik. Për të arritur baraspesh konstruktive është me rëndësi së pari të theksohet se këto përshtypje janë të hershme dhe jo plotësisht të formuluara dhe së dyti të përcjellet procedura standarde e theksimit të pikave të mira së pari, pastaj sipas fushave ku mund të indikohet ndryshimi.

Raporti i informatave kthyse

Idealisht, përgatitet një raport me shkrim i vizitës, brenda një-dy javë të ngjarjes. Kjo mund të jetë një aktivitet që shpenzon kohë, por është mënyrë shumë e dëshirueshme dhe tërheqëse për rrumbullaksimin e sesionit të observimit të qendrës. Ata që observohen shprehin nevojë të madhe për informata kthyese të strukturuara, të menduara mirë, të diferencuara dhe gjithashtu kanë të drejtë për një gjë të tillë. Shkrimi i një raporti të tillë është shumë instruktiv për observuesit. Për më shumë, ai u jep mundësinë të krahasojnë performancën e tyre me atë të një kolegut në qendër.

Raporti i informatave kthyese duhet të përmbajë:

• ·         Pika pozitive si dhe hapsirat e mundëshme dhe gjërat të cilat mund të përmirësohen

• ·      Vlerësime të drejtuara kah rutina në qendër dhe skemat në performancë, sesa në rastet specifike të observuara.

Raporti mund të strukturohet në mënyrë si në vijim:

• 1.      Vërejtje të përgjithshme

•      Përshtypjet subjektive nga observuesi rreth udhëheqjes së qendrës dhe rreth kulturës së qendrës (aspektet jo verbale, qëndrimi ndaj punës së qendrës, etj.).

• 2.      Performanca klinike

• ·         Një shqyrtim i gjetjeve

• ·         Komente specifike drejtë performancës në lidhje me kriteret

• 3.      Shkathtësitë e përgjithshme konsultuese

• ·         Strukturimi i konsultimit

• ·         Menaxhimi i raportit me pacientin

• ·         Performanca e përgjithshme somatike dhe psikosociale

• ·         Edukimi i pacientit

• 4.      Menaxhimi i qendrës

• ·         Pajisja

• ·         Delegimi i detyrave dhe puna ekipore

• ·         Organizimi i shërbimeve

• ·         Regjistrimet (shënimet)

• ·         Sigurimi i kualitetit

• 5.      Përfundimet

• ·        Përmbledhje në të cilën prezentohen pikat më të rëndësishme të mira dhe rekomandimet më të mira për përmirësime

• ·         Pikat e mësimit të vetë observuesit: gjëra të cilat ata i konsiderojnë ndihmesë e madhe dhe të interesit. (Thekset)

Planifikimi dhe implementimi i ndryshimeve

Rezultatet e observimit dhe informatave kthyese mund të diskutohen ndërmjet observuesve dhe ekipit nikoqir të qendrës në njërën anë, apo në një grup kolegësh në anën tjetër. Në të dy instancat merren hapat në vazhdim:

• ·         Mjeku dhe/ose ekipi i observuar reagojnë ndaj informatave kthyese: a jep përshtypjen si e saktë? Cila pjesë e informatave kthyese është dhe cila nuk është e pranueshme?

• ·         Në vazhdim ata zgjedhin aspekte specifike që mund të përmirësohen: bëhet një listë e ndryshimeve të dëshirueshme në performancë. Këto pastaj radhiten sipas prioritetit të tyre.

• ·         Secila nga këto ndryshime të mundshme diskutohet: a ështçë ndryshimi me të vërtetë i mundshëm? Cilat janë pasojat e këtij ndryshimi në kuptim të personelit, kohës, të hollave, edukimit, etj.? Cilat janë pengest për arritjen e ndryshimeve?

• ·         Zhvillohen strategjitë për arritjen e përmirësimeve. Bëhet një plan për ndryshime hap pas hapi: cilat aspekte së pari, cilat në vijim, ku duhet të jetë qendra një vit pas observimit?

• ·         Përfundimisht, mund të bëhen rregullime për vizitë përcjellëse apo për një rishqyrtim të ndryshimit në grup.

Për të përfunduar procesin e përparimit të kualitetit, shumë rekomandohet që qendra e observuar apo mjeku të formulojnë një plan eksplicit për ndryshime. Kjo e bënë aktivitetin konsiderueshëm më të vlefshëm dhe i tregon observuesve që observimet e tyre vërtetë kontribuan në përparimin e kujdesit për pacientë.

MENAXHIMI I PROCESIT TË RISHQYRTIMIT KOLEGIAL

Mbikqyrja mund të jetë ose e rekrutuar nga jashtë apo të bëhet një nga një nga anëtarët e grupit. Kjo mund të merr forma të ndryshme:

• ·         Udhëheqësi i ekipit të qendrës apo ndonjë punëtor tjetër shëndetësor i interesuar në qendrën shëndetësore, koordinon dhe kryeson procesin e rishqyrtimit kolegial.

• ·         Një nga anëtarët e grupit lokal të kolegëve mjek familjar koordinon dhe kryeson takimet.

• ·         Një tutor lokal mjek i përgjithshëm ftohet të fillojë procesin e rishqyrtimit kolegial dhe të drejtojë grupin e kolegëve për një kohë, deri sa grupi të jetë i aftë të vazhdojë pa ndihmë.

• ·         Një “konsultues” apo “facilitator” punësohet për të ndihmuar në vendosjen e aktiviteteve të rishqyrtimit kolegial.

• ·         Mbikqyrësi në përgjithësi do të funksionojë si kryesues sesa si një pjesëmarrës aktiv dhe do të ketë nevojën për të mbajtur një distancë dhe të mbajë procesin e grupit në lëvizje, sipas nevojës.

Një grupë ekzistuese do të ketë zhvilluar shprehi të caktuara të grupit. Njerëzit njohin njëri tjetrin dhe reagojnë në mënyrë të caktuar automatike ndaj njëri-tjetrit. Këto skema nuk ndryshohen lehtë. Synimet e ndryshme mund të luajnë një rol të caktuar në grupe të tilla, si përparimi i performancës profesionale si dhe përparimi i performancës së grupit në arritjen e bashkëpunimit më të mirë. Këto synime dhe mënyra se si kanë rrjedhë takimet deri tani duhet diskutuar së pari. Gjithashtu problemet ekzistuese në punën e përbashkët duhet të bëhen eksplicite, si dhe aranzhmanet se si të përmirësohet procesi.

Detyra e menaxhimit të rishqyrtimit kolegial merret me disa aspekte:

·         - Qëndrimi i pjesëmarrësve ndaj rishqyrtimit kolegial në një grupë

·         - Themelimi i vlerës së kritereve dhe udhërrëfyesve

·         - Vendosja e një programi të rishqyrtimit kolegial

·         - Udhëheqja e procesit grupor

·         - Angazhimi i një lloj-llojshmërie të metodologjive rishqyrtuese

·         - Promovimi i rishqyrtimit të pavarur kolegial.

QËNDRIMI NDAJ RISHQYRTIMIT KOLEGIAL

Mjekët familjar kanë ide të ndryshme dhe pritje lidhur me rishqyrtimin kolegial. Ata mund të kenë motivime të ndryshme. Rishqyrtimi kolegial mund të ketë sukses vetëm nëse të gjithë pjesëmarrësit janë të përgatitur të përkushtohen sa duhet në proces. Ata duhet të jenë të vullnetit:

·         - Të marrin pjesë në të gjitha takimet

·         - Të mbledhin të dhëna mbi performancën e qendrës

·         - Të marrin pjesë në diskutime duke sjellë vështrimte dhe rutinat e tyre

·         - Të bëjnë detyra të shtëpisë

·         - Të raportojnë me radhë në sesione.

Andaj, një nga detyrat e mbikqyrësit është të vlerësojë pritjet, frikat, averzionet dhe paragjykimet e pjesëmarrësve dhe të krijojnë një motivim pozitiv duke respektuar pjesëmarrjen aktive në rishqyrtimin kolegial. Kjo mund të inkurajohet në mënyra të ndryshme.

Kushtimi i vëmendjes funksionimit të grupit

Pjesëmarrja në një grup të kolegëve mund të nxis frikë në fillim të auditit. Andaj, është esenciale, posaqërisht në fazën fillestare, të themelohet një atmosferë konstruktive, e këndëshme dhe e hapur në grup. Klima gjatë takimeve të para është shpesh vendimtare: qoftë e hapur, direkte dhe përkrahëse dyanshëm, apo e zbehtë, defanzive dhe e papërkushtueshme. Mbikqyrësit mund të inkurajojnë zhvillimin e një atmosfere të mirë në mënyra të ndryshme: përmes dhënjes së një shembulli në të qenit të hapur dhe vulnerabil, për shembull duke dhënë të dhëna nga performanca e tyre, duke ofruar strukturë të qartë dhe duke lënë hapsirë të mjaftueshme në program për pjesëmarrësit të njoftohen dhe të relaksohen.

Diskutimi i pritjeve, frikave dhe averzioneve

Që nga fillimi duhet kushtuar vëmendje të veçantë në pritjet, frikat dhe hamendjet e pjesëmarësve. Atyre duhet ofruar mundësinë për të shprehur ndjenjat e tyre. Pjesëmarrësit duhet të kuptojnë se brengat e tyre do të merren seriozisht. Përsëri, më vonë gjatë programit mund t’ia vlejë të njihen frikat dhe brengat, posaçërisht kur grupi fillon me vetë auditin. Kërcënimi mund përsëri të rritet për shkak se në atë kohë rregullat bazë në grup duhet të caktohen: sa hapur dhe direkt dikush mund të kritikoj tjetrin? Sa është e domosdoshme të shkohet largë në mbrojtjen e vetvetes? Rregullat implicite në mënyrën e kryerjes shpesh kërkohet të bëhen eksplicite në atë stad.

Frikat dhe brengat më të rëndësishme të cilat mund të ballafaqohen në rishqyrtimin kolegial janë:

• ·         Frika nga e panjohura: pasiguria lidhur me procedurën gjatë rishqyrtimit kolegial, mosdëshira për pjesëmarrje në një grup, pasiguria rreth efekteve të pjesëmarrjes në audit (për shembull, frika për humbjen e kënaqësisë prezente në punë, si pasojë e humbjes së lirisë apo thyerjes së status quo)

Pritjet dhe problemet lidhur me pjesëmarrjen në rishqyrtim kolegial: pyetësor për grupe të ri shqyrtimit kolegial

·        

•          Averzioni ndaj udhërrëfyesve: mospëlqimi i bindjes me udhërrëfyes dhe kritere, heqja dorë nga liria prej obligimeve, dyshimi lidhur me dobinë e pajtimit me udhërrëfyes, apo hamendjet drejtë karakterit të mundshëm optimal të tyre.

• ·         Vështirësitë me ndryshimet: bindja që implementimi i ndryshimeve kërkon tepër energji, frika që pacientët do të bëhen të pakënaqur apo që konsultimet do të tejkalojnë kufijtë.

• ·         Kundërshtimet praktike: besimi që rishqyrtimi kolegial kushton tepër kohë dhe të holla, apo që kërkon shumë lloje të ranzhmaneve praktike.

Ofrimi i strukturës

Themelimi i një motivimi pozitiv, përjashtimi i frikave dhe krijimi i klimës së sigurtë gjithashtu mund të arrihet nag mbikqyrësi duke siguruar strukturë të qartë për anëtarët e grupit. Kënaqësia e pjesëmarrësve është drejtëpërdrejtë e lidhur me shkallën e strukturës në procesin e auditit. Njerëzit nuk pëlqejnë rrëmujën. Mbikqyrësi mund të ndihmojë në mënyra të ndryshme:

• ·         Duke dhënë pasqyrë të qartë të programit dhe të procedurave të rishqyrtimit kolegial në fillim, duhet të bëhet e qartë se cilat janë synimet dhe si duken programi dhe metodologjitë,

• ·         Duke bërë marrëveshje dhe rregulla lidhur me dhënjen dhe pranimin e kriticizmit dhe të informatave kthyese,

• ·         Duke shfrytëzuar metodat e rishqyrtimit të performancës të definuara mirë, të cilat janë kuptuar qartë nga anëtarët e grupit.

THEMELIMI I VLERËS SË KRITEREVE DHE UDHËRRËFYESVE

Një problem specifik, i shprehur shpesh në rishqyrtim kolegial ka të bëjë me formulimin dhe shfrytëzimin e udhërrëfyesve dhe kritereve eksplicite për performancë të duhur në praktikë. Një diskutim serioz mbi dobitë dhe qëndrimin e udhërrëfyesve mund të jetë me rëndësi në stade të caktuara të programit.

Duhet mbajtur mend se direkt apo indirekt averzionet e shprehura ndaj udhërrëfyesve për kujdes adekuat gjithëmonë do të shfaqen. Duke punuar shpesh humë vite në izolim dhe në mungesë të informatave kthyese në stilin e punës së tyre, pjesëmarrësit secili do të ken zhvilluar udhërrëfyesit e tyre për praktikë.

Mjekët familjar pranojnë se secili mund të ketë mënyrën e vet të ballafaqimit me probleme të veçanta dhe aq më shumë ata ndjejnë se rrallë herë bëjnë gabime. Si rezultat, duke u konfrontuar me “të vërteta” të ndryshme dhe duke i theksuar gabimet kjo nuk falënderohet dhe shpesh herë madje refuzohet.

Në një situatë të tillë mund të pritet reaksione të lloj-llojshme në grupet e auditit: “Udhërrëfyesit në përgjithësi nuk vlejnë për punën e përditshme”, “Çdo pacient është i ndryshëm dhe kërkon qasje të ndryshme”,”Përvoja ime është se mënyra e punës sime funksionon, pacientët janë të kënaqur me këtë”,”Ajo çfarë udhërrëfyesit thonë nuk mund të vërtetohet, kush më thotë se janë me të vërtetë më të mirat?” Është me rëndësi të hyhet seriozisht në këto mendime dhe të diskutohen në grupe. Reaksionet negative janë posaçërisht të shpeshta (zakonshme) kur ndjenja e obligimit del nga udhërrëfyesit.

Në çdo grup të auditit, mbikqyrësi dhe grupi rregullisht duhet të ballafaqohen me tema si: Sa të qëndrueshme janë dëshmitë për kriteret e pajtuara? Sa u besojnë atyre pjesëmarrësit? Sa liri duhet të mbajë individi apo duhet injoruar ata? Në shumë grupe vërehet gjatë rishqyrtimit kolegial një qëndrim jo përkushtues që është shumë vështirë të thehet. Pjesëmarrësit njohin devijimet nga kriteret apo caqet e pajtuara në kolektiv, pranojnë se performanca është me të vërtetë e padëshirueshme, por nuk janë të dëshirës të nxjerrin përfundime. Kolegët në grupe kanë tendencë mos të pyesin njëri tjetrin mbi këtë dhe shpejtë mund të pranojnë që preferencat personale dallojnë dhe se secili mund të vazhdojë të veprojë sipas atij preferimi.

Këshillohet që pjesëmarrësit të konfrontohen rregullisht me mendimet e tyre në këtë çështje. Çfarë synon grupi? A është plotësisht pasqyrim personal mbi performancën e tjetrit? A është vetëm këmbim i përvojave dhe preferimeve personale? Apo implikojnë gjetjet e devijimeve nga kriteret e pranuara apo standardet e cakut nevojën për korrektura në procedurat me grupin e auditit që vepron si trup mbikqyrës? Në diskutim mbi statusin e udhërrëfyesve mund të jepen pikat në vijim:

• ·         Gjatë punës si mjek dhe në vlerësimin e ndërsjellë gjithëmonë duhet shfrytëzuar udhërrëfyesit dhe kriteret. Shumë nga këto kritere mbeten të nënkuptuara. Aplikimi i udhërrëfyesve eksplicite përmirëson objektivitetin e rishqyrtimit kolegial.

• ·         Marrë parasysh se natyra e praktikës së mirë familjare është ende në të shumtën e panjohur, udhërrëfyesit duhet të jenë fleksibil. Gjithëmonë duhet të jenë të hapur për diskutim dhe do të duhet të adaptohen vazhdimisht deri në vështrime të reja.

• ·         Udhërrëfyesit përfaqësojnë një situatë optimale. Nuk është e paraparë që secili (menjëherë) të funksionojë sipas këtij optimumi, por më parë shërben për të indikuar drejtimin në të cilin dëshirohen ndryshimet.

• ·         Udhërrëfyesit nuk duhet të jenë të kufizuara. Udhërrëfyesit duhet të lejojnë hapsirë për një stil personal dhe për ca variacione në bazë të njohurive paraprake të pacientëve apo situatës specifike.

• ·         Sidoqoftë, udhërrëfyesit e pajtuar dhe kriteret kërkojnë një përkushtim. Ato shpesh mbështeten me literaturë, diskutim konsensual, apo rregullimet në grup. Ato janë paraparë të pasqyrojnë gjendjen aktuale të njohurisë së praktikës familjare. Devijimet nga këta udhërrëfyes duhet të mbështeten me argumente të qarta nëse dëshirohet që rishqyrtimi kolegial mos të bëhet një farsë! Në pikën e njejtë në procesin e rishqyrtimit kolegial grupi duhet të zgjedhë: a do të vazhdojë kryesisht të ndryshojë përvojat personale apo a do të shfrytëzohen gjithashtu kriteret si shkop matës, si standard, me respekt ndaj të cilëve devijimet duhet të arsyetohen?

• ·         Vlerësimet në shumë grupe tregojnë se qasja e fundit përmirëson procesin e grupit dhe kënaqësinë me auditin.

VENDOSJA E NJË PROGRAMI TË RISHQYRTIMIT KOLEGIAL

Një detyrë me rëndësi për mbikqyrësin është vendosja e një programi për procesin e rishqyrtimit kolegial së bashku me pjesëmarrësit. Kur programi është përgatitur paraprakisht nga mbikqyrësi si iniciator i rishqyrtimit kolegial, një spjegim i gjerë i qëllimeve dhe përmbajtjes së programit kërkohet dhe pjesëmarrësve duhet t’u ofrohet mundësia të përshtatet programi.

Kur disa grupe ekzistuese me një anëtar grupi si kryesues fillojnë me rishqyrtim kolegial detyrë e mbikqyrësit është të ndihmojë anëtarët të zhvillojnë një program interesant për një periudhë të gjatë të kohës (për shembull, gjashtë muaj deri në një vit).

Programi është i tillë që të punojë gradualisht drejtë rritjes së përvojës me metodologjinë, drejtë ndryshimit dhe përparimit në praktikë dhe drejtë autonomisë së grupit. Theksi në sesionin e parë është në krijimin e klimës së sigurtë dhe një qëndrimi pozitiv të pjesëmarrësve drejtë aktiviteteve të rishqyrtimit kolegial. Ata duhet të mësojnë disa shkathtësi rishqyrtimi dhe të përvetësojnë përvojat e para të tyre me rishqyrtimin kolegial. Kjo mund të arrihet me aplikimin e ushtrimeve të thjeshta që bëhen lehtë. Ushtrohen metodat e ndryshme vijuese për rishqyrtim kolegial duke përfillur temat e ndryshme nga mjekësia familjare. Kjo u ofron pjesëmarrësve gjithashtu rastin të vlerësojnë punën e njëri-tjetrit në mënyrë kritike dhe të bëhen të vetëdijshëm për mangësitë ekzistuese. Gradualisht, theksi bartet drejtë ndryshimit dhe përparimit të performancës në qendër. Pjesëmarrësit mund të kenë më shumë kërkesa drejtë njëri tjetrit dhe të caktojnë qëllimet e tyre diç më lartë.

Përfundimisht, mbikqyrësi fillon të punojë në autonominë për grupin, duke punuar drejtë një situate në të cilën anëtarë të ndryshëm të grupit kryesojnë sesionet dhe krupi si tërësi pranon përgjegjësinë për rrjedhë të mirë të programit.

UDHËHEQJA E PROCESIT GRUPOR

Një detyrë tjetër e rëndësishme për mbikqyrësin është udhëheqja e procesit grupor dhe e diskutimeve. Duhet kujdesur që grupi të fillojë dhe përfundojë në kohën e pajtuar dhe që aktivitetet e pajtuara të kryhen në mënyrë të radhitur. Kjo përfshinë për shembull:

• ·         Stimulimi i gjithë pjesëmarrësve të kyçen në aktivitete dhe diskutime

• ·         Mbledhja e grupit rreth temës në fjalë, kur ju humbë fija,

• ·         Përmbledhja e diskutimit apo pikëpamjeve kohë pas kohe, propozimi për aktivitetet e reja,

• ·         Strukturimi i diskutimeve

• ·         Përqëndrimi në shtrimin e pyetjeve, kur jepet informata e zbehtë dhe paqartë,

• ·         Qartësimi dhe theksimi, kur jepet informata e zbehtë dhe paqartë,

• ·         Kujdesja që të bëhen aranzhmane të qarta për sesionet vijuese.

Në përgjithësi, anëtarët e grupit preferojnë udhëheqje të fortë dhe të vendost. Ata duket se iritohen apo janë të paknaqur kur takimet përfundojnë vonë, takimi vazhdon në mënyrë kaotike, kur njerëzit nuk dëgjojnë njëri-tjetrin apo kur synimet për takimin nuk janë arritur.

APLIKIMI I LLOJ-LLOJSHMËRISË SË METODOLOGJIVE RISHQYRTUESE

Një nga qëllimet e aktivitetit të rishqyrtimit kolegial është që pjesëmarrësit të mësohen me një numër të vlerësimeve të kualitetit dhe shkathtësive për përmirësime. Anëtarët e grupit duhet të njihen mjaftë me metodologjinë të cilën ata e aplikojnë si një qështje natyrisht, mundësisht pa mbikqyrje të mëvonshme.

Shkathtësitë të cilat pjesëmarrësit duhet t’i përvetsojnë janë:

• ·         Zgjedhja e problemeve të duhura për rishqyrtim kolegial,

• ·         Përdorimi i udhërrëfyesve dhe kritereve,

• ·         Caktimi i synimeve për përmirësim të performancës,

• ·         Aplikimi i metodave për mbledhjen dhe analizën e të dhënave,

• ·         Dhënia dhe pranimi i informatave adekuate kthyese,

• ·         Diskutimi konstruktiv në grupë,

• ·         Zhvillimi dhe implementimi i planeve për ndryshim.

Mbikqyrësi mund t’i arrijë këto qëllime si në vijim:

• ·         Me futjen dhe implementimin e metodologjive rishqyrtuese dhe procedurave. Në fillim kjo mund të bëhet në deri diku mënyrë didaktike.

• ·         Së bashku me grupën metodologjia aplikohet hap pas hapi ashtu që anëtarët tjerë mund të njohtohen me procedurat.

• ·         Me futjen e lloj-llojshmërisë në metodat e rishqyrtimit kolegial. Për të mbajtur motivimin, shumica e grupeve ndjejnë nevojën e kohë pas kohëshme të punojnë në një lloj-llojshmëri të temave në fushën e praktikës familjare dhe të shfrytëzojnë metoda të lloj-llojshme gjatë punës. Performanca klinike, shkathtësitë konsultuese dhe mexhami i praktikës idealisht duhtet të rishqyrtohen më pas.

Në lidhje me këtë, zhvillimi i një procesi të ndryshimeve te pjesëmarësit meriton vëmendje të posaçme. Qëllimi më kryesor i rishqyrtimit kolegial është përparimi i kujdesit për pacientët në praktikën familjare. Është frustruese identifikimi i pikave të dobëta në performancën personale apo të qendrës pa tentuar riparimin e tyre. Një program i rishqyrtimit kolegial andaj duhet të nisë një proces mësimi dhe transformimi tek pjesëmarrësit. Programi, grupi i auditit dhe mbikqyrësi duhet të përkrahin pjesëmarrësit individual për t’u bërë të vetëdijshëm mbi dhe pranimin e mangësive në performancë dhe duhet të stimulojnë ata të zgjasin dorën për dhe të eksperimentojnë me alternativat. Në këtë kontekst është me rëndësi për mbikqyrësin:

• ·         Të sigurojë që pjesëmarrësi në rishqyrtim kolegia të pranojë kriticizëm e drejtë, të bazuar mirë dhe relevant. Mbikqyrësi duhet të drejtojë grupin në dhënien dhe pranimin e informatave kthyese dhe të jep një shembull të kriticizmit të drejtë, vetëm ai kriticizëm i cili pjesëmarrësve në audit u ofron pasqyrë të rutinave të tyre dhe të dështimeve të tyre ofron një bazë për ndryshim,

• ·         Të ndihmojë pjesëmarrësin në rishqyrtim kolegial apo qendrën në zgjedhjen e një numri të fushave specifike për ndryshim dhe në zhvillimin e një plani të qëndrueshëm për implementimin e ndryshimit në praktikë,

• ·         Të diskutojë çdo brengë që mund të ketë pjesëmarrësi në rishqyrtim kolegial lidhur me ndikimin në ndryshime, si ç’janë qëndrimet e partnerëve apo koha e duhur,

• ·         Të mbajë fokusimin në procesin mësimor dhe atë të ndryshimit. Natyrisht, pjesëmarrësit në rishqyrtim kolegial në rend të parë janë përgjegjës vetë për përcjelljen e procesit, për shembull përmes një raporti apo në progresin e ndryshimeve. Sidoqoftë, mbikqyrësi gjithashtu mund të marrë shenime mbi synimet dhe gjatë auditit pasues të mjekut të njejtë shënimet mund të shfrytëzohen për të parë nëse pjesëmarrësi në audit ka apo nuk ka përvetësuar synimet e programit për ndryshim. Mbikqyrësi pastaj mund të rishqyrtojë me pjesëmarrësit problemet e përfshira në realizimin e përmirësimeve në performancë.

PROMOVIMI I RISHQYRTIMIT KOLEGIAL TË PAVARUR

Përfundimisht, një rishqyrtim kolegial mund të ket si qëllim të vetin nismën e një zhvillimi që zgjatë më shumë dhe përkujdesjen e vazhdimësisë në grupë. Në këtë mbikqyrësi duhet të diskurajojë varshmërinë nga mbikëqyrja dhe të stimulojë autonominë e pjesëmarrësve. Kjo përgjegjësi mund të ngrisë një dilemë që zgjidhet me vështirësi. Në njërën anë, një proces efikas dhe efektiv i rishqyrtimit kolegial i mirseardhur shumë nga pjesëmarrësit kërkon kyçjen aktive të mbikqyrësit. Në anën tjetër, nevoja për autonomi të grupit kërkon një qëndrim diskret. Kur mbikqyrësi është aktivisht i kyçur anëtarët e grupit mund të jenë shumë të entuziazmuar lidhur me auditin, por gjithashtu mund t’i shpiejë drejtë tyre duke qëndruar dhe pritur çdo herë e më shumë për kontributin e mbikqyrësist. Për t’i ikur kësaj dileme mbikqyrësi mund të sillet si në vijim:

• ·         Të qartësojë që nga fillimi se qëllimi është që mbikqyrja të reduktohet gradualisht dhe që anëtarët e grupit të marrin mbi vete përgjegjësinë më shumë e më shumë. Rëndësia e rishqyrtimit kolegial të vazhdueshëm theksohet dhe spjegohet: ndryshimet dhe përparimet shpesh arrihen vetëm në afat të gjatë, fusha e praktikës familjare është shumë e gjerë, çka d.mth. se ekzistojnë shumë fusha në të cilat auditi kritik është i dobishëm dhe se kërkohet shumë kohë për t’i mbuluar ato fusha dhe auditi nuk duhet të jetë ngjarje vetëm një herë, por duhet të përfshihet si aktivitet i rregullt në rutinën e zakonshme të punës.

• ·         Në fund të secilit takim grupi mund të diskutojë rolin e mbikqyrësit gjatë atij takimi, si dhe masën deri në të cilën grupi ka pasë sukses në pavarësimin e tij.

• ·         Pasqyrimi në çdo instancë të pasivitetit dhe varësisë së grupit në udhëheqje mund të jetë një mënyrë e paraqitjes së diskutimit mbi punën e pavarur të grupit.

• ·         Kalimi nga metoda didaktike dhe nga ajo e dhënies së shembujve, për shembull, dhënia dhe pranimi i kriticizmit, në një metode sipas së cilës grupi vazhdon punën vetvetiu ndërsa udhëheqësi pastaj vetëm komenton mbi mënyrën me të cilën grupi ka perfomuar.

• ·         Pas prezentimit të metodës rishqyrtuese, implementimi i saj menjëherë i dorëzohet vetë grupit. Vetë grupi mund t’i jepë strukturë takimit, të sigurojë që secili të jepë kontributin e tij, të shkurtojë diskutimet kur të zgjaten dhe të ruajë sekuencat e duhura të hapave të punës. Mbikëqyrësi mund të intervenojë nëse diçka është gabim, apo të komentojë në takim dhe të ofrojë sygjerimi për përmirësime të mëvonshme.